Triển vọng vàng trong dài hạn
Giá vàng thế giới hiện dao động quanh mức 4.600 USD/ounce, giảm so với vùng đỉnh trước đó do đồng USD và giá dầu tăng mạnh, cùng áp lực chốt lời từ các nhà giao dịch hợp đồng tương lai ngắn hạn. Bên cạnh đó, dữ liệu lạm phát 4 tháng đầu năm 2026 của Mỹ chưa đủ xoa dịu lo ngại về áp lực giá cả gia tăng bởi cuộc xung đột tại Iran.
Dữ liệu tháng 4 cho thấy, CPI của Mỹ tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất gần 3 năm.
Cú sốc nguồn cung năng lượng từ xung đột tại Iran là nguyên nhân chính khiến lạm phát gia tăng, làm giảm khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm hạ lãi suất. Kỳ vọng lạm phát tăng cũng đẩy lợi suất trái phiếu và đồng USD đi lên, tạo áp lực ngắn hạn lên kim loại quý.
Dù vậy, triển vọng trung và dài hạn của vàng vẫn được đánh giá tích cực. Bất ổn địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục là yếu tố tác động mạnh nhất đến giá vàng. Trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu sử dụng đòn bẩy cao, nguồn cung năng lượng gián đoạn, lạm phát kéo dài và sự dịch chuyển quyền lực kinh tế, tài sản hữu hình như vàng đang được ưu tiên hơn trái phiếu chính phủ.
| |
Ông Huỳnh Trung Khánh, Cố vấn cấp cao Hội đồng Vàng Thế giới tại Việt Nam |
Khi nợ công toàn cầu ở mức cao kỷ lục, vàng ngày càng được xem là nơi trú ẩn an toàn. Thực tế, giá vàng đã tăng khoảng 75% trong một năm qua, có thời điểm vượt 5.000 USD/ounce và được dự báo có thể quay lại vùng đỉnh trong quý III/2026.
Đáng chú ý, lực mua vàng đến từ nhiều nhóm khác nhau, từ ngân hàng trung ương, quỹ đầu tư cho đến dòng vốn từ thị trường tiền số. Với những diễn biến địa chính trị phức tạp tại Trung Đông, nhiều dự báo cho rằng, giá vàng có thể vượt 6.000 USD/ounce trong nửa cuối năm 2026.
Dù biến động ngắn hạn vẫn lớn, nhu cầu trú ẩn dài hạn đối với vàng được đánh giá còn vững chắc khi các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vào và nhà đầu tư gia tăng tích trữ vàng vật chất.
Nhiều tổ chức tài chính lớn như JP Morgan và Bank of America dự báo, giá vàng có thể vượt 6.000 USD/ounce, thậm chí chạm 6.200 USD/ounce vào cuối năm 2026. Dù đã tăng mạnh, vàng vẫn được đánh giá còn dư địa tăng giá trong năm 2026 nhờ 5 động lực chính.
Thứ nhất, xu hướng tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì mạnh mẽ. Trong ba năm liên tiếp gần đây, các ngân hàng trung ương trên thế giới mua trung bình khoảng 1.000 tấn vàng mỗi năm.
Thứ hai, xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD ngày càng rõ nét. Khối BRICS, đặc biệt là Trung Quốc, đang tích cực tăng dự trữ vàng nhằm giảm lệ thuộc vào đồng USD trong bối cảnh đồng bạc xanh bị xem là công cụ trừng phạt tài chính.
Thứ ba, áp lực nợ công và xu hướng nới lỏng tiền tệ tại nhiều nền kinh tế lớn tiếp tục hỗ trợ giá vàng. Nợ công của Mỹ và nhiều quốc gia phương Tây gia tăng khiến nguy cơ mất giá của tiền pháp định trở nên rõ rệt hơn.
Thứ tư, chính sách thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với đề xuất áp thuế nhập khẩu toàn cầu 10-15%, có thể làm gia tăng bất ổn kinh tế và ảnh hưởng đến tăng trưởng của nhiều quốc gia.
Cuối cùng, Fed được kỳ vọng sẽ có hai đợt giảm lãi suất trong nửa cuối năm 2026, nhiều khả năng vào quý III hoặc quý IV. Đây cũng là yếu tố có thể hỗ trợ giá vàng trong thời gian tới.
Tuy nhiên, nhà đầu tư có tầm nhìn ngắn hạn trong 1-2 tháng nên thận trọng khi mua vàng do biến động lớn. Với trung và dài hạn, đặc biệt trên 6 tháng, có thể cân nhắc giải ngân ở những nhịp điều chỉnh sâu bởi vàng vẫn là kênh đầu tư tiềm năng.
Dù vậy, vàng chỉ nên chiếm khoảng 20-30% danh mục nhằm bảo đảm an toàn. Với những nhà đầu tư đã mua vàng từ vùng giá thấp, đây có thể là thời điểm phù hợp để chốt lời một phần và chuyển sang các kênh đầu tư khác.
Chiến lược quan trọng nhất vẫn là không tập trung toàn bộ tài sản vào một kênh đầu tư. Trong trường hợp xung đột địa chính trị lan rộng, giá dầu tăng mạnh và thị trường chứng khoán toàn cầu biến động tiêu cực, vàng vẫn có thể đóng vai trò là tài sản phòng vệ hiệu quả.
Thu hẹp chênh lệch để ổn định thị trường vàng
Đối với thị trường vàng trong nước, kỳ vọng lớn nhất hiện nay là các chính sách mới sẽ từng bước thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới.
Dù Chính phủ đã ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng và Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 34/2025/TT-NHNN hướng dẫn Nghị định 232/2025/NĐ-CP, tiến độ triển khai trên thực tế vẫn khá chậm.
| |
Một số tổ chức tài chính lớn dự báo, giá vàng có thể vượt 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026. |
Có 12 hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu, gồm 8 ngân hàng và 4 doanh nghiệp, đã được nộp từ tháng 12/2025 nhưng đến nay chưa được phê duyệt. Trong khi đó, Chính phủ đang thúc đẩy đề án thành lập sàn giao dịch vàng nhằm huy động lượng vàng lớn đang nằm trong dân.
Theo đề án của Ngân hàng Nhà nước, sàn giao dịch vàng dự kiến triển khai theo ba giai đoạn: cho phép các đơn vị có giấy phép mua bán vàng nguyên liệu tham gia giao dịch; mở rộng sang vàng miếng; và tiến tới giao dịch vàng phi vật chất như vàng tài khoản hoặc sản phẩm phái sinh.
Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả, cần cân nhắc gộp giai đoạn một và hai nhằm tạo đủ nguồn hàng và thanh khoản cho thị trường. Nếu nguồn cung hạn chế, sàn giao dịch có nguy cơ thiếu sức hút, khó huy động được lượng vàng lớn đang tích trữ trong dân.
Nếu triển khai hiệu quả, sàn giao dịch vàng không chỉ giúp huy động nguồn vàng trong dân mà còn tăng tính minh bạch, hạn chế giao dịch trái phép và hỗ trợ quản lý thị trường.
Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mô hình trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, với định hướng phát triển các sàn giao dịch hàng hóa, việc đưa vàng vào giao dịch tập trung cũng phù hợp với thông lệ quốc tế.
Tuy nhiên, cả trong ngắn và dài hạn, điều kiện tiên quyết để sàn vàng vận hành hiệu quả vẫn là bảo đảm cân bằng cung - cầu. Nếu nguồn cung không đủ, hiệu quả của sàn sẽ khó đạt như kỳ vọng.
Do đó, cần mở rộng cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp, đồng thời gia tăng nguồn cung vàng miếng bên cạnh thương hiệu SJC. Khi có thêm nhiều thương hiệu tham gia thị trường, người dân sẽ có nhiều lựa chọn hơn, từ đó giúp giá vàng trong nước từng bước thu hẹp khoảng cách với giá quốc tế.
Trong khi đó, tình trạng nhập lậu vàng vẫn diễn ra do chênh lệch giá trong nước và thế giới có thời điểm lên tới hơn 20 triệu đồng/lượng. Thị trường kỳ vọng, trong quý II-III/2026, Chính phủ sẽ hoàn thiện quy định về sàn giao dịch vàng và cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu nhằm kéo mức chênh lệch hiện nay xuống còn khoảng 5-6 triệu đồng/lượng.
Ngoài ra, cơ quan quản lý có thể xem xét thí điểm áp thuế giao dịch vàng ở mức thấp. Vàng hiện cũng là một kênh đầu tư. Nếu các lĩnh vực như bất động sản hay chứng khoán đã chịu nghĩa vụ thuế, việc nghiên cứu cơ chế thuế đối với giao dịch vàng là điều cần tính đến để bảo đảm tính công bằng.
Tuy nhiên, vàng có những đặc thù riêng so với bất động sản hay chứng khoán. Thay vì đánh thuế trên phần lợi nhuận, có thể cân nhắc thuế trên giá trị giao dịch ở mức hợp lý, chẳng hạn 0,5-1%, và được khấu trừ ngay tại doanh nghiệp kinh doanh vàng.
Đánh thuế trên lợi nhuận thực tế sẽ khó khả thi do nhiều người dân mua vàng từ lâu với giá vốn khó xác định. Nếu áp dụng, chính sách cần phân loại giữa vàng tích lũy nhỏ lẻ và các giao dịch đầu tư quy mô lớn để bảo đảm tính hợp lý.
Dù vậy, giải pháp căn cơ trước mắt đối với thị trường vàng trong nước vẫn là gia tăng nguồn cung để thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng nội địa và quốc tế. Khoảng cách giá lên tới gần 20 triệu đồng/lượng chính là nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng buôn lậu vàng thời gian qua.
Nhà đầu tư trong nước hiện chịu tác động kép: vừa biến động theo giá vàng quốc tế, vừa chịu mức chênh lệch nội địa quá lớn. Điều này khiến rủi ro thực tế cao hơn nhiều so với quan sát bề ngoài.
Vì vậy, với vàng, nhà đầu tư không nên mua theo tâm lý đám đông khi thị trường tăng nóng mà cần phân bổ tỷ trọng hợp lý trong danh mục, đồng thời theo dõi sát diễn biến chính sách tiền tệ toàn cầu cũng như chênh lệch giá vàng giữa thị trường trong nước và thế giới.