Ngày 25-12, Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Võ Hồng Phúc cũng đã đưa ra giá trị nhập khẩu và nhập siêu năm 2007 cao hơn hẳn so với số liệu mà Bộ Công thương đã đưa ra. Chẳng hạn, theo Bộ Công thương, tổng kim ngạch nhập khẩu năm 2007 đạt 59 tỷ USD và nhập siêu hơn 10 tỷ USD. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Võ Hồng Phúc, kim ngạch nhập khẩu năm nay trên 60,7 tỷ USD và nhập siêu lên tới 12,4 tỷ USD!
Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên đã thừa nhận số liệu mà Bộ KH-ĐT đưa ra là đúng. Thực tế là rất nhiều mặt hàng nhập khẩu tăng rất cao. Như vật tư thiết bị trị giá 10,4 tỷ USD, tăng 56% so với 2006; xăng dầu 7,5 tỷ USD, tăng 25%; sắt thép 4,9 tỷ USD, tăng 66,2%; vải 4 tỷ USD, điện tử máy tính và linh kiện 2,9 tỷ USD... Tổng giá trị 17 mặt hàng chính đạt 45 tỷ USD, tăng hơn 4 tỷ USD so với năm 2006.
Chưa hài lòng với cách lý giải của Bộ Công thương, Thủ tướng cắt ngang: “Còn xe máy, xe ô tô thì sao?”. Ông Biên thưa: Trong năm 2007, do yêu cầu phải kéo giảm giá ô tô xuống, đặc biệt giá lắp ráp của liên doanh nên đã giảm thuế ô tô nguyên chiếc dưới 12 chỗ ngồi với 3 lần giảm thuế nhập khẩu. Từ đó, số lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu đã tăng 5,6 lần, trị giá tăng 6,5 lần. Số lượng xe tăng và trị giá cũng tăng cao.
“Ô tô chiếm bao nhiêu phần trăm trong kim ngạch nhập khẩu?” - Thủ tướng hỏi. Theo trả lời của ông Nguyễn Thành Biên thì tỷ trọng không đáng kể (theo số liệu của Bộ Công thương, năm 2007 tổng kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc, linh kiện ô tô và linh kiện xe máy là 1,8 tỷ USD). “Vậy các mặt hàng tiêu dùng nhập khẩu chiếm bao nhiêu phần trăm?”, Thủ tướng tiếp tục truy. “Tất cả các mặt hàng tiêu dùng nhập khẩu xấp xỉ 2 tỷ USD, chiếm 3% tổng kim ngạch nhập khẩu!”.
Ông Biên lý giải: Chúng ta giảm thuế làm giá xe ô tô giảm, nhập khẩu tăng. Thứ hai, có giảm thuế tiêu thụ đặc biệt linh kiện ô tô từ 60% xuống còn 50% với xe dưới 15 chỗ khiến linh kiện ô tô nhập khẩu trong năm 2007 tăng gấp đôi nên giá trị nhập khẩu cũng tăng tương ứng. Như vậy, tăng nhập khẩu là do giảm thuế, nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng. Tính ra năm 2007, trên 50 tỷ USD là nhập nguyên liệu vật tư, thiết bị phương tiện phục vụ sản xuất.
Theo ông Biên, lý do nữa là do tăng giá, thị trường thế giới hình thành giá mới. “Nhập siêu do tăng giá là tăng bao nhiêu?” - Thủ tướng hỏi. Tuy nhiên, ông Biên đã không trả lời được câu hỏi này mà chỉ dẫn ra một số sản phẩm như giá thép thành phẩm tăng 23%, phân bón tăng 11,9%... rồi kết luận: “Như vậy tăng cả khối lượng và giá trị hàng nhập khẩu”. Nguyên nhân thứ tư là do xuất khẩu của ta tăng 21% là vẫn thấp. Dầu thô, than đá, nông lâm thủy sản tăng không đáng kể. Điều đó dẫn đến tốc tộ tăng xuất khẩu không theo kịp tăng nhập khẩu.
Trong khi đó với báo cáo và kế hoạch xuất nhập khẩu năm 2008, có thể thấy Bộ Công thương chưa đưa ra được biện pháp hữu hiệu nhằm giảm suất siêu. Theo đó, năm 2008 nước ta sẽ xuất khẩu hàng hóa đạt giá trị 59 tỷ USD và nhập khẩu 74 tỷ USD, tức là vẫn nhập siêu tới 15 tỷ USD, cao hơn năm nay. Đã vậy, một số thị trường ta có xuất siêu truyền thống như EU, Mỹ, trong năm 2007, nhập khẩu cũng tăng tới 66% và 60% và thị trường này đang dọa sẽ tìm cách cân bằng cán cân xuất nhập khẩu khiến khả năng giảm nhập siêu của ta càng xa vời!