“Cái hẹn” tháng 10

(ĐTCK-online) Tháng 10, thời hạn CTCK phải ủy quyền quản lý tài khoản tiền gửi của NĐT cho ngân hàng không còn xa, song dường như giữa ngân hàng và CTCK vẫn chưa thể có sự kết nối hoàn hảo.
UBCK chưa có thống kê về việc các CTCK đã thực hiện tách bạch tài khoản tiền gửi của NĐT

Theo tìm hiểu của ĐTCK, hiện việc quản lý tiền của NĐT được thực hiện dưới 3 hình thức và có thể chia các CTCK thành ba nhóm. Nhóm thứ nhất, trong đó có một số CTCK đã hoạt động từ lâu, vẫn thực hiện thu/chi tiền cho NĐT tại sàn giao dịch. Trong nhóm này, có công ty đã mở tài khoản tại một vài ngân hàng để hỗ trợ NĐT nộp tiền. Theo đó, NĐT có thể nộp tiền tại bất cứ chi nhánh, phòng giao dịch nào của ngân hàng, tiền nộp vào tài khoản của CTCK, diễn giải chi tiết là nộp vào tài khoản của NĐT A, B, C nào đó. Sau khi ngân hàng thực hiện xong bút toán, tiền đã ghi có vào tài khoản của CTCK, NĐT có thể gọi điện đến CTCK để thông báo hoặc cầm giấy nộp tiền đến CTCK, tại đây tài khoản của họ mới được báo có và khi ấy mới có thể giao dịch. Nộp tiền thì như vậy, nhưng rút tiền NĐT nhất định phải trực tiếp đến sàn giao dịch.

Nhóm thứ hai là những CTCK thực hiện ủy quyền cho ngân hàng quản lý tiền gửi của NĐT nhưng cách làm còn nửa vời. Tức là CTCK mở một tài khoản tổng, đứng tên mình tại ngân hàng. Khi nộp tiền, NĐT nộp vào tài khoản CTCK đứng tên, cũng diễn giải chi tiết là nộp tiền vào tài khoản giao dịch X, Y, Z nào đó, căn cứ vào phần diễn giải này CTCK sẽ phân bổ tiền vào tài khoản của NĐT. Khi rút tiền, phải có xác nhận của CTCK, ngân hàng mới chi trả.

Nhóm thứ ba là những CTCK tuyên bố đã kết nối trực tuyến được với ngân hàng và tách việc quản lý tiền gửi tới từng NĐT, thay vì qua tài khoản tổng như trên. Với những CTCK này, NĐT tự đến ngân hàng mở tài khoản, nộp/rút tiền tại bất cứ phòng giao dịch, chi nhánh nào của ngân hàng, mà không cần xác nhận của CTCK. Ngay sau khi NĐT nộp tiền, giữa hai hệ thống CTCK và ngân hàng sẽ có sự kết nối và NĐT có thể giao dịch luôn.

Ở nhóm thứ nhất, rõ ràng tài khoản tiền gửi và chứng khoán của NĐT vẫn do CTCK quản lý, việc tách bạch tài khoản chưa được thực hiện và NĐT cũng khó có thể xác minh được tiền, chứng khoán của mình có rơi vào tình trạng "xập xí, xập ngầu" không? Nhóm thứ hai được nhiều CTCK áp dụng phổ biến nhất hiện nay, việc để tiền tại ngân hàng như trên giúp CTCK đỡ phần nào nghiệp vụ thu/chi, đảm bảo tính an toàn cho các giao dịch. Tuy nhiên, vì tài khoản tiền gửi đứng tên CTCK nên họ có thể sử dụng như nguồn vốn của mình. Với nhóm thứ ba, nếu CTCK nào thực hiện được theo phương thức này thì việc quản lý tiền hoàn toàn minh bạch, NĐT khi đó là khách hàng của ngân hàng, giao dịch thu/chi tiền mặt giữa hai chủ thể này CTCK không can thiệp. NĐT có thể rút tiền mặt, vấn tin số dư, in sao kê tại ATM của các ngân hàng.

Rõ ràng, trong 3 nhóm CTCK thực hiện phương thức quản lý tiền như trên, nhóm thứ ba mang lại lợi ích lớn hơn cả, tạo thuận tiện và yên tâm cho NĐT khi giao dịch. Trong cuộc chạy đua thu hút khách hàng như hiện nay, tại sao một việc làm có lợi cho NĐT như vậy, mà các CTCK lại khó có thể đáp ứng? Lý do có nhiều, nhưng tựu trung lại ở vài lý do chính yếu. Thứ nhất, khi tài khoản tiền gửi tại ngân hàng mang tên CTCK và trong thời điểm số dư tiền gửi lên tới vài trăm, hoặc vài nghìn tỷ đồng thì đây là mối lợi không nhỏ. Ngoài ưu đãi về lãi suất kèm theo những điều kiện khác dành cho khách hàng lớn mà ngân hàng vẫn thường áp dụng, CTCK khi bí vẫn có thể can thiệp vào dòng tiền này. Một lý do khác nằm ở chỗ, kết nối hệ thống giữa ngân hàng và CTCK khó suôn sẻ khi hiện nay, hệ thống lõi của mỗi ngân hàng mỗi khác, mỗi CTCK mỗi kiểu. Ông Trần Việt Hà, Trưởng phòng Công nghệ thông tin, CTCK EuroCapital (đơn vị đã thực hiện tách biệt quản lý tiền gửi đến từng nhà đầu tư) cho biết, muốn tách bạch việc quản lý tài khoản tiền gửi của NĐT, hệ thống công nghệ của CTCK phải được sửa đổi để kết nối với chuẩn ngân hàng. Chi phí cho việc này cũng không nhỏ, nếu như mua phần mềm nội giá không dưới 100.000 USD, ngoại thì có thể tới 500.000 - 1 triệu USD, rồi còn phần cứng đi kèm cũng có giá cỡ 100.000 - 200.000 USD, chưa kể chi phí cho đường truyền, máy chủ… Với tình cảnh eo hẹp về tài chính của các CTCK hiện nay, việc chi số tiền trên quả không dễ dàng.

UBCK kỳ vọng, sự hợp tác giữa CTCK và ngân hàng chặt chẽ tới mức cho phép ngân hàng quản lý tới từng tài khoản tiền mặt của NĐT, nhưng qua kiểm tra sơ bộ những CTCK đã báo cáo thực hiện tách bạch quản lý tài khoản, cơ quan này chưa ghi nhận được trường hợp nào có sự kết nối hoàn hảo giữa hai bên, mà mới chỉ dừng ở việc CTCK mở tài khoản tổng tại ngân hàng. Có trường hợp CTCK thông báo có thể kết nối trực tuyến với ngân hàng, quản lý tới từng tài khoản NĐT nhưng khi kiểm tra thực địa thì hệ thống vẫn gặp trục trặc. Liên quan đến vấn đề này, UBCK cũng chưa có thống kê về việc các CTCK đã thực hiện tách bạch tài khoản tiền gửi của NĐT đến đâu, ngoài một thông báo cách đây hơn 2 tháng về việc đã có 9 CTCK thực hiện. Thời hạn để hoạt động quản lý tiền gửi của NĐT được thực hiện một cách chuyên nghiệp đã được lùi một lần từ tháng 3/2008 đến tháng 10/2008, liệu lần này các CTCK có đúng hẹn, hay những khó khăn trên thị trường lại một lần nữa là cái cớ để lùi thêm?

Anh Việt
Anh Việt

Tin cùng chuyên mục