Nhằm tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, Nhà nước đã xây dựng hành lang pháp lý liên quan đến việc công bố thông tin của công ty đại chúng khá chặt chẽ. Tuy nhiên, thực tế, tình trạng vi phạm vẫn diễn ra khá phổ biến.
Việc DN thiếu minh bạch trong công bố thông tin khiến cho NĐT mất lòng tin vào DN
Quy định đã rõ, thực hiện mơ hồ
Theo quy định tại Điều 25, Luật Chứng khoán, công ty đại chúng là công ty cổ phần có từ 100 cổ đông trở lên và có vốn điều lệ thực góp từ 10 tỷ đồng trở lên. Công ty đại chúng là đối tượng bắt buộc phải công bố thông tin theo quy định tại Điều 100, Luật Chứng khoán và Thông tư 52/2012/TT-BTC hướng dẫn việc công bố thông tin trên TTCK. Cụ thể, các thông tin mà công ty đại chúng phải công bố bao gồm: BCTC năm đã được kiểm toán có kèm thuyết minh, báo cáo thường niên, báo cáo tình hình quản trị công ty, các thông tin về họp đại hội đồng cổ đông (ĐHCĐ) và các thông tin bất thường như quyết định của HĐQT về việc mua hoặc bán lại cổ phiếu, nghị quyết hoặc quyết định của ĐHCĐ hoặc HĐQT về mức cổ tức, hình thức trả cổ tức, phát hành cổ phiếu thưởng… Các thông tin này phải được công bố đầy đủ nội dung và đúng thời hạn quy định trên website của Công ty và trên phương tiện công bố thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK).
Theo quy định, công ty đại chúng phải lập website và trên trang web, phải có chuyên mục riêng về quan hệ cổ đông (nhà đầu tư), trong đó, phải công bố Điều lệ Công ty, quy chế quản trị nội bộ (nếu có), bản cáo bạch (nếu có) và các thông tin khác theo yêu cầu quy định tại Thông tư 52. Để các công ty đại chúng nghiêm chỉnh chấp hành nghĩa vụ công bố thông tin, tại Mục 8, Nghị định số 85/2010/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK đã quy định chi tiết về mức phạt đối với những hành vi vi phạm về công bố thông tin và báo cáo, mức phạt cao nhất lên đến 90 triệu đồng/hành vi.
Luật quy định khá rõ ràng, cụ thể, tuy nhiên, thực tế, có rất nhiều công ty đại chúng không tuân thủ theo luật định. Nhiều DN chậm công bố thông tin, hoặc mức độ công bố thông tin còn rất hạn chế, thậm chí cố tình không công bố thông tin để che giấu thông tin.
Lỗi vi phạm về công bố thông tin diễn ra muôn hình vạn trạng. Chẳng hạn, có những công ty “quên” không đăng ký công ty đại chúng với UBCK như CTCP Khoáng sản và đầu tư Khánh Hoà Minexco; Tổng CTCP Điện tử và tin học Việt Nam - VEIC. Nhiều công ty đại chúng khác có đăng ký với UBCK, nhưng lại không tuân thủ đúng nghĩa vụ công bố thông tin. Chẳng hạn, không công bố thông tin trên website của UBCK như CTCP Xi măng La Hiên, thuộc Vinacomin. Ngay trên website của công ty này, cũng thiếu rất nhiều thông tin so với quy định.
Lại có công ty đại chúng không xây dựng chuyên mục riêng về quan hệ cổ đông trên website của công ty khiến cổ đông, nhà đầu tư khó theo dõi, như trường hợp của CTCP Phát triển nguồn nhân lực LOD, CTCP Dịch vụ hàng hoá Nội Bài, CTCP Sơn tổng hợp Hà Nội.., hay chỉ có có chuyên mục mà lại sơ sài về nội dung thông tin bên trong. Trên trang web của nhiều công ty khác như CTCP Nước và Môi trường Viwase, CTCP Bao bì Hà Tiên Hakipack..., đường link đến tài liệu công bố còn không thể truy cập được.
Theo thông tin từ UBCK, năm 2012, cơ quan quản lý đã ra quyết định xử phạt gần 50 trường hợp vi phạm quy định về chế độ báo cáo, công bố thông tin của công ty đại chúng, công ty niêm yết.
Thiếu minh bạch, cổ đông và DN đều thiệt
Với các DN có lợi ích công chúng, việc công bố thông tin có ý nghĩa hết sức quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của tất cả các bên tham gia thị trường. Chỉ cần DN công bố thông tin không đầy đủ, kịp thời, có thể làm cho NĐT bị thiệt hại, bởi nhận định sai lệch về hiện trạng và triển vọng của công ty, từ đó, đưa ra những quyết định không chính xác, dẫn đến việc đầu tư của họ kém an toàn, hiệu quả.
Việc DN thiếu minh bạch trong công bố thông tin khiến cho NĐT mất lòng tin vào DN. Hơn nữa, khi bị cơ quan quản lý phát hiện vi phạm công bố thông tin, tùy mức độ vi phạm mà DN bị mất một khoản tiền phạt do vi phạm quy định về CBTT. Xét về toàn cục, tình trạng vi phạm công bố thông tin xảy ra ở nhiều DN sẽ ảnh hưởng đến lòng tin của công chúng đầu tư và ảnh hưởng đến độ hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam.
Để TTCK phát triển một cách lành mạnh, bền vững, đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên tham gia, các công ty đại chúng cần thực hiện nghiêm túc việc công bố thông tin một cách đầy đủ, minh bạch. Về phía cơ quan quản lý, cũng cần tăng cường hơn nữa việc thanh tra, giám sát và áp dụng chế tài xử lý nghiêm những trường hợp công ty đại chúng cố tình dây dưa, vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin.