“Tổng cầu của nền kinh tế rất yếu nên những gói hỗ trợ của Chính phủ đến nay vẫn chưa có đầu ra, bên cạnh đó vấn đề nợ xấu trong hệ thống ngân hàng chưa được giải quyết là những dấu hiệu cho thấy nền kinh tế sẽ còn tiếp tục gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới”. Đó là ý kiến của ông Phạm Xuân Hòe, Vụ phó Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tại Hội nghị giao ban do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) tổ chức sáng 26/3.
Nhiều rào cản
Theo đánh giá của ông Bùi Hà, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân (Bộ KH&ĐT), điểm khác biệt của tình hình kinh tế những tháng đầu năm là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2013 giảm 0,19% so với tháng trước.
“Đây là tháng có chỉ số giá giảm sau 3 năm liên tiếp có chỉ số giá tháng 3 tăng, mà nguyên nhân chính là do nhu cầu sau Tết Nguyên đán giảm, các DN đang tập trung xử lý hàng tồn kho. Mặt khác, mặt bằng giá tiêu dùng cũng đã ở mức cao”, ông Hà cho biết.
Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng, CPI giảm là một chỉ báo cho thấy “sức khỏe” của nền kinh tế đang có vấn đề. Lý giải về vấn đề này, ông Phạm Xuân Hòe cho rằng, CPI giảm không đáng quan ngại, vì hiện nay Hà Nội, TP. HCM và 8 địa phương khác trong cả nước chưa điều chỉnh giá dịch vụ y tế, trong khi nhóm dịch vụ này chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong “rổ hàng hóa” tính CPI. Vì vậy, khi các địa phương này tiến hành điều chỉnh bảng giá dịch vụ y tế thì chắc chắn CPI sẽ tăng lên.
Tuy nhiên, ông Hòe cũng đưa ra cảnh báo nguy cơ lạm phát có thể quay trở lại là rất cao, do những tín hiệu phục hồi của nền kinh tế còn chưa vững chắc, trong khi những chính sách tài khóa được nới lỏng như miễn, giảm, giãn các loại thuế sẽ làm nguồn thu ngân sách giảm đáng kể; nền kinh tế đối mặt với tình trạng nhập khẩu cao những tháng còn lại của năm…
Cuộc giao ban trở nên hết sức sôi nổi khi ông Hòe cho biết, hiện đang có một làn sóng các DN Nhật Bản đẩy mạnh đầu tư vào khu vực Đông Á, nhưng Việt Nam không phải là sự lựa chọn số 1. Các DN Nhật Bản đã đưa ra 7 nguyên nhân khiến họ không muốn đầu tư vào Việt Nam, trong đó có những nguyên nhân hàng đầu là rào cản về thủ tục hành chính, chất lượng nguồn nhân lực không đáp ứng yêu cầu và ngành công nghiệp phụ trợ chưa phát triển.
Phản biện ý kiến này, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đặng Huy Đông cho rằng, công nghiệp phụ trợ chưa phát triển có nguyên nhân là do các DN nhỏ và vừa của ta chưa được hỗ trợ để phát triển. Có nhiều chính sách được đề ra ở cấp Trung ương, nhưng về đến địa phương không được quan tâm triển khai hiệu quả, trong đó sự hỗ trợ về vốn là rất quan trọng.
“Phải làm gì để tạo ra được mối quan hệ bền vững giữa các DN nhỏ và vừa với các tổ chức tín dụng?”, ông Đông đặt câu hỏi.
Đồng tình với quan điểm trên, nhưng ông Hòe cho rằng, ngân hàng cũng là một DN nên cũng phải tính toán sao cho hoạt động có lãi, đồng thời kiến nghị: “Nghị quyết 02 của Chính phủ đã yêu cầu các địa phương phải thành lập Quỹ bảo lãnh DN để hỗ trợ DN tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng, nhưng đến nay nhiều địa phương chưa triển khai. Vì vậy, Chính phủ cần có giải pháp quyết liệt hơn để sớm hình thành được quỹ này”.
Tiếp tục xuất siêu
Trước đó, trong báo cáo của mình, ông Bùi Hà cho biết, tháng 3, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 31,9% so với tháng 2/2013 và tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2012. Tuy nhiên, điểm đặc biệt của năm nay là công nghiệp khai khoáng tăng 2,1%, chỉ bằng một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Một số mặt hàng vốn là sản phẩm chủ lực thời gian trước thì nay bị giảm mạnh như tivi giảm 18,3%; ô tô giảm 12,1%; vải dệt từ sợi tổng hợp giảm 11,3%; khí hóa lỏng giảm 9,6%...
Theo ông Hà, điểm sáng đáng chú ý nhất là tốc độ tăng trưởng xuất khẩu quý I/2013 tiếp tục duy trì ở mức khá cao (19,7%) và cao hơn tốc độ tăng trưởng nhập khẩu (17%). Tổng kim ngạch xuất khẩu quý I ước đạt 24,5% kế hoạch năm và cao hơn nhiều so với chỉ tiêu tăng trưởng 10% đã được Quốc hội thông qua.
“Kết quả là trong quý I, chúng ta đã xuất siêu được khoảng 500 triệu USD”, ông Hà nói.
Về vốn đầu tư phát triển nhà nước, ông Hà cho biết, tính đến hết tháng 3/2013, nguồn vốn ODA cho vay đạt 3.300 tỷ đồng, bằng 30% kế hoạch năm. Nguồn vốn trong nước cho vay đầu tư của Nhà nước thực hiện ước khoảng 3.131 tỷ đồng. “Đặc biệt là dư nợ hỗ trợ xuất khẩu đạt khoảng 10.120 tỷ đồng, bằng 70,07% kế hoạch năm”, ông Hà nói và nhận xét, khoản hỗ trợ này năm nào cũng được tiêu hết ngay từ những tháng đầu năm.
Trong 3 tháng đầu năm, có 19 dự án ODA được ký kết với tổng trị giá hơn 2.417 triệu USD. Giải ngân ước đạt 290 triệu USD, tương đương với mức cùng kỳ năm ngoái. FDI tính đến 20/3/2013 có 191 dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư mới với tổng vốn đầu tư đăng ký là 2.927 triệu USD, tăng 2,2% so cùng kỳ.
| Số lượng DN thành lập mới tiếp tục xu thế giảm Trong quý I/2013, cả nước có 15.707 DN đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký 79.389 tỷ đồng, giảm 6,8% về số lượng DN và 16,1% về vốn so với quý I/2012; so với quý IV/2012 thì số lượng DN thành lập mới giảm 9,4% và số vốn đăng ký giảm 26,7%. Ông Bùi Hà cho biết, số DN và số vốn đăng ký trong quý I/2013 vẫn tiếp tục xu thế giảm so với cùng kỳ năm trước, cho thấy các DN gặp nhiều khó khăn trong sản xuất - kinh doanh. |