Trong khuôn khổ Ngày sáng tạo Việt Nam do Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, Bộ Tài Nguyên và Môi trường, Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức, ngày 6/5, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn Cơ hội kinh doanh từ môi trường BĐKH. Các diễn giả đã chia sẻ những cơ hội kinh doanh mới nhìn từ tác động của BĐKH, đặc biệt là sự thay đổi chính sách kiểm soát phát thải khí cac-bon của các quốc gia trên thế giới. Theo đó, những DN sản xuất hàng hoá có lượng phát thải cac-bon cao sẽ gặp nhiều trở ngại trong hoạt động thâm nhập thị trường, do vấp phải rào cản từ các nước phát triển, nhất là chính sách tăng thuế, đánh mạnh vào hàng hoá từ những quốc gia sử dụng công nghệ sản xuất “bẩn”. Điều này buộc các DN phải thay đổi công nghệ sản xuất. Nhiều DN cung cấp hệ thống thiết bị, dây chuyền phục vụ các ngành sản xuất, chế biến đã nắm lấy cơ hội này để tăng lợi nhuận.
Bà Nguyễn Mỹ Lan, Chủ tịch Tập đoàn General Electric (GE) tại Việt Nam cho biết, nắm bắt được xu hướng các DN dần phải chuyển sang sử dụng công nghệ “sạch” để thích ứng với BĐKH, cách đây 5 năm, GE bắt đầu thực hiện chương trình Sáng tạo công nghệ sinh thái. Kết quả là, đến nay đã có hơn 80 phát minh công nghệ đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về sản xuất sạch trên phạm vi toàn cầu được ứng dụng vào sản xuất (chế tạo động cơ máy bay, tua-bin điện gió, xử lý nước thải…). Điều này không chỉ tăng lợi nhuận cho GE, mà còn giúp khách hàng của Tập đoàn nâng cao giá trị gia tăng các mặt hàng được sản xuất, chế biến. Công nghệ sản xuất tiết kiệm điện của GE đã giúp hàng trăm DN tại Bắc Mỹ tiết kiệm được 10% lượng tiêu thụ điện, tương đương hàng triệu USD mỗi năm…
“Chính vì những hiệu quả thiết thực, thu hái được từ đầu tư chuyên sâu cho nghiên cứu, sản xuất thiết bị, công nghệ phục vụ cho sản xuất thân thiện với môi trường, nên GE vừa quyết định nâng tổng mức đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, chế tạo lĩnh vực này từ 750 triệu USD lên 1,5 tỷ USD trong năm nay”, bà Lan nói.
Cơ hội kinh doanh từ những tác động tiêu cực của BĐKH đối với nền sản xuất toàn cầu cũng đang được Tập đoàn Veolia Water tận dụng khá hiệu quả. Bà Đoàn Anh Thư, Phó trưởng đại diện Veolia Water tại Việt Nam cho hay, hiện có tới 70% chi phí nghiên cứu phát triển công nghệ phục vụ các ngành sản xuất mới của Tập đoàn dành cho các công nghệ sản xuất thích ứng thông minh với BĐKH. Điều này không chỉ giúp DN sử dụng công nghệ để giảm thiểu rủi ro của BĐKH, mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh khi các hàng rào bảo vệ môi trường ngày càng được nhiều quốc gia dựng lên. Veolia Water đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào Việt Nam, để chớp cơ hội cung cấp các thế hệ công nghệ “sạch”, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường của các DN, một xu hướng được dự báo là sẽ tất yếu diễn ra mạnh mẽ hơn trong những năm tới.
Việc nắm bắt cơ hội kinh doanh nhìn từ BĐKH của các DN đang nhận được sự trợ giúp của các định chế tài chính. Họ đang dồn nguồn lực tài chính nhiều hơn cho hỗ trợ các DN nghiên cứu, chế tạo công nghệ “sạch”. Ông Brett Klause, Tổng giám đốc Citibank tại Việt Nam chia sẻ: “Citibank dành tới 50 tỷ USD đầu tư cho các dự án sáng kiến BĐKH, trong đó ưu tiên hỗ trợ tài chính cho DN đầu tư chế tạo công nghệ sạch, đáp ứng nhu cầu của một nền sản xuất mới, thích ứng với tình hình BĐKH đang diễn biến đáng lo ngại trên toàn cầu”.
Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia WB tại Việt Nam cũng cho biết, WB đang nỗ lực trợ giúp Chính phủ, cũng như khu vực DN tư nhân tại Việt Nam theo đuổi mục tiêu hiện đại hoá sản xuất, để không chỉ thân thiện với môi trường, mà quan trọng hơn là đảm bảo khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, cũng như DN trong bối cảnh các quốc gia sẽ có những quy định ngặt nghèo hơn về tiêu dùng các loại hàng hóa sạch.
Theo các DN, để giúp họ tận dụng hiệu quả cơ hội kinh doanh mới, Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ DN nghiên cứu, chế tạo, ứng dụng công nghệ sản xuất “sạch”. Bà Lan kiến nghị: Chính phủ cần sớm có hệ thống chính sách ổn định, minh bạch về phát triển công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường. Qua đó, giúp DN tận dụng có hiệu quả cơ hội kinh doanh trong các lĩnh vực mới như sản xuất năng lượng từ gió, ánh nắng mặt trời; xử lý nước thải, rác… Đồng thời thu hút được một lượng vốn FDI đáng kể đầu tư vào lĩnh vực này. Thực tế, không riêng gì GE, mà nhiều công ty đa quốc gia đang xúc tiến cơ hội đầu tư vào lĩnh vực phát triển công nghệ sản xuất “sạch” tại Việt Nam. Tuy nhiên, do thiếu khung chính sách hỗ trợ nên các DN còn băn khoăn khi đưa ra quyết định đầu tư.