Năm ngoái, đa số cổ đông mong muốn và rất hào hứng thông qua phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu, tỷ lệ càng cao càng tốt. Sự hưng phấn của TTCK đem lại những khoản lợi nhuận lớn cho cổ đông sở hữu cổ phiếu có tỷ lệ chia tách cao. Nhưng thị trường năm nay đã diễn biến theo chiều hướng ngược lại. Hình thức chia cổ tức bằng cổ phiếu làm loãng giá cổ phiếu và xu hướng giảm giá cổ phiếu càng trầm trọng khi việc triển khai dự án đầu tư không kịp tiến độ cũng như chưa đem lại sự tăng trưởng lợi nhuận như trước.
Trước diễn biến mới của thị trường, nhiều cổ đông đang mong muốn doanh nghiệp chia cổ tức bằng tiền mặt để tránh sự giảm giá cổ phiếu trên thị trường. Tuy nhiên, liệu đây có phải là giải pháp tốt cho doanh nghiệp?
Theo chuyên gia Nguyễn Đạt Chí (giảng viên Trường đại học Kinh tế TP. HCM), đa số doanh nghiệp Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển, muốn nâng cao vị thế tài chính hoặc quy mô và phạm vi hoạt động lớn hơn, buộc doanh nghiệp phải giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư. Nhưng năm ngoái, đứng trước áp lực của cổ đông về trả cổ tức, nhiều doanh nghiệp đã "biến tướng" trả cổ tức bằng cổ phiếu.
Hiện trả cổ tức bằng cổ phiếu không còn là hình thức được ưa chuộng. Nhưng nếu trả cổ tức bằng tiền mặt thì doanh nghiệp lại thiếu vốn khi đang trong giai đoạn cần vốn lớn để đầu tư. "Chia cổ tức hay không chia, chia nhiều hay ít sẽ tác động đến giá trị doanh nghiệp nên các nhà quản lý phải tính toán phù hợp và chính sách chia cổ tức là vấn đề tiếp thị. Nó đòi hỏi nhà quản lý phải thuyết phục cổ đông tại sao phải giữ lại lợi nhuận. Vì công ty có cơ hội đầu tư tốt, giữ lại lợi nhuận để đầu tư sẽ có viễn cảnh tốt hơn", ông Chí nói.
Các cổ đông cần lưu ý một thực tế rằng, việc doanh nghiệp vay vốn ngân hàng ở thời điểm này rất khó khăn và làm tăng chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp so với trước, vì hầu hết ngân hàng đều tăng lãi suất cho vay. Chẳng hạn, tại BIDV, doanh nghiệp được ngân hàng này xếp hạng nhất đang phải vay với lãi suất 12%/năm. Có những doanh nghiệp xếp loại bình thường đang phải vay với lãi suất 14%/năm. Vì thế, cổ tức cũng là nguồn vốn để giải quyết khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng hiện nay và sử dụng nguồn vốn này có thể rẻ hơn sử dụng vốn vay ngân hàng.
Thực tế, cán bộ tín dụng của một số ngân hàng đã khuyên khách hàng của mình cố gắng huy động các nguồn vốn khác hơn là ký hợp đồng vay vốn lúc này, phải chịu lãi suất cao.
Tại CTCP Cơ điện lạnh (REE), các cổ đông đã thông qua phương án trả toàn bộ cổ tức bằng cổ phiếu trong 5 năm tới để phục vụ nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. Bà Nguyễn Thị Mai Thanh, Chủ tịch HĐQT REE cho biết, chính sách trả cổ tức của REE dựa trên các yếu tố cơ bản là Công ty cần vốn phát triển dự án mới, tỷ lệ vốn cổ đông trên vốn điều lệ tốt và mức tăng trưởng, phạm vi hoạt động của REE cho phép, đòi hỏi REE phải giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư. Theo bà Thanh, không nên vì khó khăn trước mắt mà thay đổi chiến lược lâu dài. Nhưng trước khi ĐHCĐ tổ chức vào ngày 29/3, HĐQT REE sẽ họp để xem có cần phải điều chỉnh chính sách cổ tức cho phù hợp với tình hình mới.
Theo ông Nguyễn Đình Phong, Giám đốc khối đầu tư của CTCK VNDirect, chính sách chia cổ tức dựa trên cân đối các kênh huy động vốn, phục vụ nhu cầu phát triển của doanh nghiệp nhưng cũng phải làm cho cổ đông cảm thấy hài lòng.
Có thể nói, kỳ ĐHCĐ năm nay ở nhiều công ty sẽ rất khó khăn cho các nhà quản trị doanh nghiệp, bởi chính sách chia cổ tức có thể có ảnh hưởng tức thì đến giá cổ phiếu trên thị trường ở thời điểm nhạy cảm này.