Trao đổi với ĐTCK, hầu hết các CTCK cho biết, sẽ không tăng vốn điều lệ trong điều kiện thị trường ảm đạm như hiện nay, mà chọn giải pháp thu hẹp hoạt động, cầm cự cho đến khi thị trường sáng sủa hơn. Cụ thể là sẽ xin giảm nghiệp vụ kinh doanh, trước tiên là nghiệp vụ bảo lãnh phát hành, vì theo quy định mới, nghiệp vụ này cần số vốn pháp định lên tới 165 tỷ đồng. Ngoài ra, trong thời điểm này, nếu có đủ số vốn cần thiết thì nghiệp vụ bảo lãnh phát hành cũng không có đất dụng võ. Số công ty thực hiện phát hành cổ phiếu hiện rất ít và cũng ít tổ chức nào dám đứng ra nhận bảo lãnh phát hành. Do vậy, việc giảm một nghiệp vụ không cần thiết, không thích hợp với điều kiện thị trường lúc này là lựa chọn khôn ngoan.
Ông Nguyễn Chí Thành, Chủ tịch HĐQT CTCK Quốc gia cho biết, tuần sau Công ty có thể sẽ họp ĐHCĐ. Phương án gợi ý cho các cổ đông là xin giảm nghiệp vụ kinh doanh, kể cả tự doanh, chỉ giữ lại nghiệp vụ môi giới. Nhưng Công ty dự kiến sẽ tăng vốn thêm 20 tỷ đồng, nâng số vốn điều lệ lên 70 tỷ đồng. "Chúng tôi đã tự doanh một số vốn nhất định, hiện đang bị lỗ. Nếu muốn bán vào thời điểm này cũng khó, vì không có ai mua cổ phiếu chưa niêm yết. Đây là những khoản đầu tư dài hạn. Việc xử lý các khoản tự doanh này như thế nào khi Công ty xin giảm nghiệp vụ tự doanh, chắc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ có hướng dẫn", ông Thành nói.
Giám đốc một CTCK tâm sự: "Nếu cần thiết sẽ chỉ giữ lại nghiệp vụ tư vấn, bộ máy gồm Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc và Kế toán trưởng để giữ giấy phép hoạt động. Khi thị trường ổn định trở lại sẽ xin tăng thêm nghiệp vụ và huy động thêm vốn".
Trên thực tế, không riêng gì các công ty thuộc nhóm 35 CTCK cần tăng vốn lo lắng, mà mà ngay cả những công ty đang cố gắng duy trì hoạt động với nghiệp vụ môi giới và tự doanh cũng cũng đã tính đến việc chỉ giữ lại nghiệp vụ môi giới với số vốn điều lệ vài chục tỷ đồng, nếu thị trường còn khó khăn kéo dài.
"Nếu thị trường khó khăn đến hết năm 2010 thì Công ty sẽ giải thể, các cổ đông chia nhau tiền về. Nhưng tôi hy vọng không đến mức quá tệ như vậy", ông Đoàn Đức Vịnh, Chủ tịch HĐQT CTCK Âu Việt nói.
Phương án sáp nhập được một số CTCK tính đến, nhưng trong điều kiện pháp lý hiện nay khó thực hiện. Một vài công ty khi mới ra đời đã tính đến bài toán bán vốn cho công ty nước ngoài, nhưng vào lúc này xem ra các đối tác nước ngoài cũng đang gặp khó khăn nên khó có quyết định mua bán.
Ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng giám đốc CTCK SJC cho biết, có đối tác nước ngoài chào Công ty về việc mua lại cổ phần, nhưng họ rất thận trọng, hỏi và tìm hiểu nhiều công ty cùng một lúc. Hơn nữa, đối tác nước ngoài vào thị trường Việt Nam không vội vàng gì và họ thường quan tâm đến những công ty không có tự doanh hoặc khoản tự doanh ít và các khoản tự doanh phải minh bạch. Trong khi đó, phần lớn các công ty thành lập trước năm 2008 đều ít nhiều dính dáng đến tự doanh và phần lớn đang thua lỗ. Do thua lỗ nên các CTCK đều mong muốn thị trường được cải thiện để gỡ lại phần vốn ngót đi. Vì vậy, cho dù giảm nghiệp vụ hay hoạt động cầm chừng thì các công ty nhỏ đều trong tâm thế chờ thời. Bởi nếu giảm nghiệp vụ vào lúc này, khi thị trường sôi động trở lại, muốn phát hành cổ phiếu ra công chúng để tăng vốn nhằm xin bổ sung nghiệp vụ, CTCK lại phải đáp ứng yêu cầu kinh doanh không bị lỗ (trường hợp năm liền trước thua lỗ). Khi đó, các cổ đông có thể sẽ phải đóng tiền mua lại số lỗ của công ty mình nếu muốn công ty tiếp tục phát triển cùng thị trường.
Xem ra, bài toán giữ hay không giữ CTCK của các cổ đông sáng lập sẽ còn khó tính toán trong dài hạn.
| Ý KIẾN CHUYÊN GIA |
| Bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó giám đốc TTGDCK Hà Nội (HASTC) Tổng giám đốc CTCK Phố Wall (WSS) Hiện nay, tình hình rất khó khăn đối với các CTCK, nhất là các công ty ra đời đúng vào thời điểm TTCK suy giảm mạnh. Thời điểm tháng 1/2009 đang đến gần, các CTCK buộc phải tăng vốn điều lệ cho phù hợp với quy định về vốn tại Nghị định 14/2007/NĐ-CP. Tuy nhiên, với tình hình TTCK ảm đạm thì việc tăng vốn theo đúng quy định là khó thể. Trước đây, HASTC đã trình ý kiến về việc giãn thời hạn tăng vốn đối với các CTCK để UBCKNN chắp bút trình Bộ Tài chính, nhưng quyết định vẫn phải phụ thuộc vào cơ quan quản lý. Có một phương án mà cơ quan quản lý đang tính đến là sáp nhập các CTCK không có khả năng tăng vốn. Đây là một giải pháp tình thế cứu nguy cho các CTCK. Tuy nhiên, để thực hiện việc này rất khó, bởi mỗi CTCK khác nhau có cách quản lý, đội ngũ nhân sự, hệ thống công nghệ thông tin khác nhau nên rất khó để hòa hợp. Để làm được điều này, UBCKNN phải tiến hành rà soát chặt chẽ và chi tiết tình hình, quy mô và năng lực của các CTCK có khả năng bị sáp nhập để đưa ra quyết định hợp lý nhất. Ngoài ra, các CTCK có thể giảm nghiệp vụ kinh doanh, như nghiệp vụ bảo lãnh phát hành, nghiệp vụ tự doanh (2 nghiệp vụ đòi hỏi mức vốn lớn). Bà Phạm Diễm Hoa, Nhiều CTCK trực thuộc ngân hàng nên việc tăng vốn để đáp ứng yêu cầu mới về vốn điều lệ sẽ không có vấn đề gì. Nhưng đối với các CTCK khác thì đây quả là bài toán không dễ giải trong bối cảnh thị trường gặp khó như hiện nay. Tại các CTCK đang duy trì nghiệp vụ tự doanh, mặc dù đăng ký nhưng không phải CTCK nào cũng tham gia một cách tích cực, do đó việc từ bỏ nghiệp vụ này cũng không gây quá nhiều hệ luỵ cho thị trường khi trong tài khoản tự doanh của các công ty đó, tổng giá trị chứng khoán chỉ chiếm một phần rất nhỏ. Giải thích tại sao một số CTCK cho đến nay vẫn chưa thực hiện tăng vốn để đáp ứng yêu cầu, để giờ phải xin gia hạn thì ngoài lý do mải mê phục vụ hoạt động kinh doanh trong tình hình TTCK phát triển mạnh năm 2007 mà quên mất mình phải tranh thủ tăng vốn thì có thể thấy các CTCK này vẫn chưa lường trước được biến cố có thể xảy ra. Tình hình TTCK như hiện nay, liệu CTCK nào có khả năng tăng vốn? Tại WSS, theo kế hoạch, chúng tôi phải tăng vốn vào quý II, III/2008, song nay phải tạm thời điều chỉnh. Ông Lê Hồng Phúc, Trưởng đại diện Công ty Luật hợp danh Luật Việt tại Hà Nội Ngoài khía cạnh pháp lý, điều mà CTCK cũng như các doanh nghiệp nói chung gặp vướng mắc lớn nhất trên con đường đi đến sáp nhập đó là hạn chế về định giá doanh nghiệp. Bên nào cũng muốn mình được trả giá cao trong khi năng lực có sẵn không như vậy, thậm chí thấp hơn thế nhiều lần. Khi đó, cần một tổ chức định giá có uy tín để đưa ra nhận định trung thực, khách quan, song do chi phí phải trả tương đối cao nên các bên thường lựa chọn tổ chức định giá bình thường, ít tên tuổi, do đó có thể gây ra rủi ro trong kết quả đánh giá cuối cùng. Mặc dù minh bạch, công khai, trung thực trong công bố thông tin không phải là điểm quá đáng bàn trên TTCK khi so với thực tế tại các doanh nghiệp nói chung, song đây có thể là trở ngại đối với các CTCK khi muốn sáp nhập với nhau, bởi lẽ trong báo cáo tài chính của một số đơn vị, các khoản nợ cá nhân nhiều khi không tách rời khỏi khoản nợ của doanh nghiệp, việc hạch toán vẫn còn là vấn đề đáng lưu tâm. Để sáp nhập thành công, hai bên (bên mua và bên bán) cần tận dụng hết thế mạnh của nhau. Trường hợp cả hai chỉ toàn yếu kém, hạn chế (về mặt tài chính, quản trị, công nghệ…) thì cách giải quyết tốt nhất là đi đến giải thể doanh nghiệp. |