Sẽ thêm CTCK bị kiểm soát đặc biệt
Nếu như Thông tư 226/2010/TT-BTC chỉ quy định 2 trường hợp CTCK bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt (KSĐB), thì theo quy định mới tại Thông tư 165/2012/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 1/12), có thêm 2 trường hợp CTCK bị KSBĐ: không thực hiện báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính (ATTC) trong 2 kỳ báo cáo liên tiếp; báo cáo tỷ lệ ATTC mà tổ chức kiểm toán được chấp thuận đưa ra ý kiến không chấp nhận, từ chối đưa ra ý kiến, ý kiến ngoại trừ một số chỉ tiêu của báo cáo này, mà nếu trừ các ảnh hưởng ngoại trừ ra khỏi vốn khả dụng sẽ dẫn tới tỷ lệ vốn khả dụng dưới 120%.
Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK) Nguyễn Đoan Hùng cho biết, số lượng CTCK bị đưa vào diện KSĐB sẽ tăng lên trong thời gian tới. Trong hai ngày 4 - 5/12, UBCK đã đặt CTCK SME (SMES) và CTCK Golden Bridge Việt Nam (GBVS) vào tình trạng KSĐB là một minh chứng. Hội đồng rà soát, đánh giá chỉ tiêu ATTC các CTCK của UBCK đang căn cứ vào quy định mới để tiếp tục phân loại, rà soát kỹ lưỡng chỉ tiêu ATTC của các CTCK, trên cơ sở đó sẽ đưa ra quyết định đặt vào diện kiểm soát hay KSĐB.
Giữa năm nay, việc SMES không tuân thủ quy định thực hiện báo cáo tỷ lệ ATTC định kỳ hàng tháng cho UBCK, nên thoát “án” KSĐB, khiến thị trường bức xúc. Điều này đã thúc ép UBCK phải xử lý sớm, nên Thông tư 165 chỉ mất 7 tháng để xây dựng, ban hành và có hiệu lực. Sau 7 tháng chờ đợi, UBCK mới có đủ cơ ở pháp lý đặt SMES vào tình trạng KSĐB. SMES và GBVS là hai trường hợp đầu tiên bị áp dụng các biện pháp xử lý mới theo quy định tại Thông tư 165, nên thời gian KSĐB rút xuống còn 4 tháng, thay vì 6 tháng như trước đây. Lãnh đạo UBCK chia sẻ, sắp tới, không loại trừ khả năng rút thời gian KSĐB xuống còn một tháng, thậm chí 10 ngày.
Cận kề “án” xóa tên
Khi số lượng CTCK bị KSĐB tăng lên, nhưng nếu họ không thể tái cơ cấu để thoát ra khỏi tình trạng này, thì bước xử lý tiếp theo của cơ quan quản lý là gì, trong bối cảnh “điểm nghẽn” giấy phép thành lập và hoạt động của CTCK đồng thời là giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh vẫn tồn tại?
Ý kiến từ thị trường cho thấy, đang có sự sốt ruột về tiến độ “xóa tên” CTCK. Tại Diễn đàn doanh nghiệp (VBF) 2012 vừa diễn ra, đại diện Nhóm công tác thị trường vốn, ông Terence F. Mahony tiếp tục hối thúc Bộ Tài chính, UBCK cần có biện pháp xử lý tình trạng có quá nhiều CTCK đang tồn tại. Trong số 100 CTCK hiện tại, thì 10 CTCK lớn nhất đã chiếm tới hơn 50% thị phần. Những CTCK còn lại đều có quy mô nhỏ, hoạt động không hiệu quả. Nhiều CTCK hầu như không hoạt động, kinh doanh thua lỗ, làm hao hụt vốn của cổ đông, gây rủi ro cho NĐT mở tài khoản.
“Bộ Tài chính, UBCK cần đẩy nhanh tiến độ tái cơ cấu CTCK nhằm giảm số lượng, đồng thời tập trung nâng cao chất lượng, nhất là về năng lực tài chính để tăng cường tính lành mạnh cho thị trường”, ông Terence nói.
Về vấn đề này, Phó chủ tịch UBCK Nguyễn Đoan Hùng cho hay, với quy định của Thông tư 210, hành lang pháp lý cho việc giải thể, đóng cửa hoạt động CTCK đã sẵn sàng. Quy trình xử lý CTCK không đảm bảo ATTC chặt chẽ và đồng bộ hơn. Khi vi phạm quy định về ATTC, bước xử lý đầu tiên là đặt CTCK vào diện KSĐB. Sau khi hết 4 tháng KSĐB mà CTCK không thoát ra khỏi tình trạng này, thì sẽ bị tạm ngừng hoặc đình chỉ hoạt động. Bước tiếp theo là UBCK ra thông báo yêu cầu CTCK phải hoàn tất thủ tục giải thể, phá sản theo luật định.
“Ngoài quy định hiện hành, UBCK đang tiếp tục hoàn chỉnh pháp lý theo hướng tạo thuận lợi cho các CTCK hoạt động, nhưng ngày càng phải thỏa mãn các điều kiện khắt khe hơn về ATTC, quản trị rủi ro. Điều này sẽ tạo thêm sức ép đào thải các CTCK yếu kém, nên sắp tới số lượng CTCK sẽ giảm”, ông Hùng nói.