Tuần qua, Tổng thống Doanld Trump đã đưa ra một đợt áp thuế mới nhắm vào 60 đối tác thương mại, bao gồm Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Anh và Canada. Đợt thuế quan mới sẽ thay thế mức thuế cơ sở tạm thời 10% hết hiệu lực vào ngày 24/7, với mức thuế dao động từ 10% đến 12,5%.
Phản ứng ban đầu của thị trường khá trầm lắng, với việc các nhà đầu tư phần lớn đã dự đoán được đợt áp thuế mới này, do các mức thuế trước đó sắp hết hạn. Điều này trái ngược với cú sốc mà chính sách thuế trong "Ngày Giải phóng" hồi tháng 4/2025 gây ra, thời điểm loạt thuế quan quy mô lớn được công bố và kéo các thị trường chứng khoán lao dốc.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng bối cảnh xung quanh đợt áp thuế mới nhất lần này khác biệt rõ rệt, diễn ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu khó khăn hơn so với năm ngoái và được hỗ trợ bởi một khuôn khổ pháp lý riêng biệt, có khả năng gây ra tác động tiêu cực lâu dài đối với thị trường.
"Lần này, ý nghĩa của động thái áp thuế mới nằm ở hai khía cạnh… Điều này không chỉ cho thấy chính quyền Tổng thống Trump vẫn kiên định với chính sách thuế quan, mà còn cho thấy cam kết theo đuổi chính sách này ngay cả trong bối cảnh thế giới đối mặt với cú sốc năng lượng và tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng ngày càng nghiêm trọng. Với thị trường, thông điệp khá rõ ràng: nhà đầu tư cần chuẩn bị cho một kịch bản tăng trưởng thấp đi kèm lạm phát cao", Emma Moriarty, Giám đốc quản lý danh mục tại CG Asset Management nhận định.
Các biện pháp này được đưa ra khi thị trường chứng khoán toàn cầu tiếp tục phải đối mặt với tác động của các cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông, khiến giá dầu tăng vọt trở lại trong tuần qua khi hy vọng về một thỏa thuận ngừng bắn ngày càng mờ nhạt.
“Mặc dù kết quả sẽ không gây sốc hoàn toàn cho thị trường, nhưng dù sao nó cũng là một nguồn bất ổn không mong muốn khác khi tâm lý bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột mới giữa Mỹ và Iran và những lo ngại về mức chi tiêu trong lĩnh vực công nghệ”, Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell cho biết.
Trước đó, giới phân tích từng kỳ vọng Nhà Trắng sẽ chuyển sang một cơ sở pháp lý khác để áp dụng vòng thuế quan mới, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 kết luận các mức thuế trước đó là bất hợp pháp. Lần này, chính quyền Tổng thống Trump đã viện dẫn Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế, với các khoản thuế này bao phủ 99,4% hàng nhập khẩu của Mỹ.
Alan Siow, đồng giám đốc phụ trách mảng nợ doanh nghiệp tại các thị trường mới nổi của Ninety One Asset Management cho rằng Nhà Trắng dường như đang điều chỉnh chiến lược để thích ứng với các rào cản pháp lý, đồng thời có thêm động lực để theo đuổi chính sách thuế quan khi các biện pháp này chưa vấp phải sự trả đũa đáng kể từ các đối tác thương mại và cũng chưa làm lạm phát tăng vọt một cách rõ rệt.
Martin Jacob, giáo sư kế toán và kiểm soát tại Trường Kinh doanh IESE ở Barcelona cho biết, việc tái áp thuế quan cho thấy tham vọng của Nhà Trắng trong việc duy trì thuế nhập khẩu như một đặc điểm lâu dài của chính sách kinh tế Mỹ.
Khi các biện pháp tạm thời trước đó sắp hết hạn, điều này đã gây áp lực lên Nhà Trắng để thiết lập các cơ chế thuế quan lâu dài hơn. “Do đó, các biện pháp mới nhất không chỉ đơn thuần là một đợt đàm phán ngắn hạn khác”, ông Martin Jacob cho biết.
Matthew Ryan, Giám đốc chiến lược thị trường tại công ty dịch vụ tài chính toàn cầu Ebury cho rằng việc các mức thuế mới có khả năng được duy trì trong thời gian dài sẽ tạo ra áp lực mang tính cơ cấu đối với thị trường.
“Sau một thời gian tạm lắng, thuế quan lại trở lại tâm điểm chú ý của các nhà đầu tư…Việc chuyển sang Mục 301 đã loại bỏ điểm yếu về mặt pháp lý từng khiến Tòa án Tối cao có cơ sở bác bỏ vòng thuế nhập khẩu trước đó. Khi lối thoát pháp lý này không còn, thị trường có thể sẽ phải bắt đầu định giá thuế quan như một lực cản mang tính cơ cấu đối với tăng trưởng toàn cầu, thay vì chỉ là một rủi ro tạm thời có thể được tháo gỡ thông qua đàm phán”, ông cho biết.