FDI tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế
Bất chấp những biến động từ kinh tế toàn cầu và áp lực thương mại quốc tế, dòng vốn FDI vào Việt Nam vẫn duy trì xu hướng tích cực. Theo số liệu mới nhất (tháng 5/2026), tổng vốn FDI đăng ký thêm đạt khoảng 6,57 tỷ USD, góp phần đưa lũy kế 5 tháng tăng mạnh. Vốn FDI giải ngân cũng ghi nhận tăng trưởng ổn định. Điều này cho thấy, niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư Việt Nam vẫn được duy trì ở mức cao.
| |
Ông Trương Công Hoàng Duy, Giám đốc Kinh doanh, Trung tâm Kinh doanh 06, Chứng khoán Yuanta Việt Nam |
Đáng chú ý, chất lượng dòng vốn đang có sự thay đổi đáng kể. Nếu như trước đây Việt Nam chủ yếu thu hút dự án dệt may, da giày hay lắp ráp điện tử, thì những năm gần đây, dòng vốn dịch chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, năng lượng và nghiên cứu phát triển (R&D).
Sự thay đổi này không chỉ tác động đến các khu công nghiệp hay hoạt động xuất khẩu, mà còn tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với các dịch vụ tài chính chuyên sâu như thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại, ngoại hối và quản lý dòng tiền.
| |
Bên hưởng lợi đầu tiên có thể không phải khu công nghiệp
Khi một dự án FDI được cấp phép, phần lớn nhà đầu tư thường nghĩ đến các doanh nghiệp khu công nghiệp là nhóm hưởng lợi trực tiếp. Tuy nhiên, nếu nhìn vào toàn bộ vòng đời của một dự án đầu tư, ngân hàng thực tế là một trong những đơn vị tham gia từ rất sớm.
Trước khi nhà máy được xây dựng hay đi vào vận hành, doanh nghiệp FDI đã phát sinh hàng loạt nhu cầu tài chính như chuyển vốn từ công ty mẹ, mở thư tín dụng nhập khẩu thiết bị, thanh toán cho nhà thầu, giao dịch ngoại tệ và bảo lãnh hợp đồng. Điều đó đồng nghĩa doanh thu từ thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại, ngoại hối hay quản lý dòng tiền có thể xuất hiện trước cả khi dự án chính thức vận hành.
Trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) của ngành ngân hàng chịu nhiều áp lực hơn so với giai đoạn trước, việc gia tăng nguồn thu từ dịch vụ đang trở thành mục tiêu quan trọng của nhiều nhà băng. Đây cũng là lý do FDI ngày càng được nhìn nhận như một cơ hội tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ là một phân khúc khách hàng doanh nghiệp thông thường.
| |
Cuộc đua FDI đã bắt đầu
Những động thái gần đây cho thấy, các ngân hàng lớn đã bắt đầu chuẩn bị cho xu hướng này.
Tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay, Tổng giám đốc MB - ông Phạm Như Ánh cho biết, MB vừa thành lập Khối Khách hàng FDI chuyên biệt (FSB) và xác định đây là 1 trong 4 nhóm khách hàng trọng tâm thời gian tới.
Song song với đó, MB đang xúc tiến mở văn phòng đại diện tại Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Trung Quốc đại lục - những trung tâm đầu tư lớn nhất vào Việt Nam hiện nay.
Theo ông Ánh, nhiều doanh nghiệp FDI hiện lựa chọn vay vốn tại Việt Nam do mặt bằng lãi suất thấp hơn so với thị trường sở tại. Đây cũng là một trong những yếu tố đóng góp tích cực vào tăng trưởng tín dụng của MB thời gian qua.
Nếu như MB là cái tên đang tăng tốc, thì Vietcombank lại là ngân hàng đã xây dựng lợi thế từ khá sớm. Theo các công bố gần đây, Vietcombank hiện phục vụ khoảng 21.500 doanh nghiệp FDI với tổng quy mô giao dịch gần 16 tỷ USD. Nhóm khách hàng này đóng góp hơn 20% dư nợ bán buôn, hơn 40% nguồn vốn huy động và hơn 50% doanh số thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại của Ngân hàng. Những con số này cho thấy, FDI không còn là một mảng kinh doanh bổ trợ mà đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng đối với Vietcombank.
Trong khi đó, BIDV nhiều năm qua được xem là một trong những ngân hàng có hệ sinh thái khách hàng FDI lớn nhất thị trường. Ngân hàng đã xây dựng các đơn vị chuyên trách phục vụ doanh nghiệp FDI từ khá sớm và hiện diện sâu tại nhiều địa phương thu hút vốn đầu tư lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và châu Âu.
Nhìn từ những bước đi này, có thể thấy, cuộc cạnh tranh giữa các ngân hàng không còn chỉ xoay quanh huy động vốn hay tín dụng bán lẻ. Một cuộc đua mới đang hình thành: Ai sẽ trở thành ngân hàng dẫn đầu trong phân khúc khách hàng FDI.
Cuộc chiến CASA của thập kỷ mới
Điều thú vị là FDI không chỉ mang lại cơ hội cho mảng tín dụng. Một tập đoàn đa quốc gia khi hoạt động tại Việt Nam sẽ kéo theo hàng nghìn lao động, hàng trăm nhà cung cấp và một hệ sinh thái thanh toán quy mô lớn. Theo đó, tiền lương nhân viên, thanh toán cho đối tác, dòng tiền xuất nhập khẩu hay quản lý vốn lưu động đều có khả năng trở thành nguồn tiền gửi không kỳ hạn (CASA) quan trọng đối với ngân hàng.
Trong bối cảnh chi phí vốn ngày càng được chú trọng, việc sở hữu hệ sinh thái khách hàng FDI đồng nghĩa với cơ hội tiếp cận nguồn vốn giá rẻ và ổn định hơn trong dài hạn. Nói cách khác, cuộc đua giành khách hàng FDI cũng chính là cuộc đua giành nguồn vốn của tương lai.
Điều thị trường có thể đang bỏ sót
Trong phần lớn các báo cáo phân tích hiện nay, ngành ngân hàng vẫn được nhìn nhận chủ yếu qua các chỉ tiêu quen thuộc như tăng trưởng tín dụng, NIM hay nợ xấu. Tuy nhiên, những yếu tố này chủ yếu phản ánh diễn biến ngắn hạn. Trong khi đó, FDI thế hệ mới có thể là một xu hướng kéo dài nhiều năm và đủ sức làm thay đổi cấu trúc lợi nhuận của ngành ngân hàng.
Nếu Việt Nam tiếp tục thu hút thành công các dự án bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu và công nghệ cao, các ngân hàng sẽ không chỉ đóng vai trò cấp vốn, mà còn trở thành trung tâm tài chính của cả một hệ sinh thái sản xuất và công nghệ đang hình thành. Tương tự như các doanh nghiệp khu công nghiệp từng là nhóm hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng FDI giai đoạn trước, ngành ngân hàng có thể đang đứng trước cơ hội trở thành người hưởng lợi lớn tiếp theo của chu kỳ FDI mới. Có lẽ vì vậy mà cuộc đua giành khách hàng FDI đã bắt đầu sớm hơn những gì thị trường đang nhìn thấy.