Trong các cuộc khảo sát của Hiệp hội Kế toán viên công chứng Anh (ACCA), 63% người được hỏi trong lĩnh vực kế toán tin rằng nhu cầu về kế toán viên trình độ cao sẽ tăng trong vòng 5 năm tới. Do vậy sinh viên chọn ngành kế toán, kiểm toán khi tốt nghiệp cũng dễ kiếm việc làm hơn một số ngành khác, không những ở Việt Nam mà cả những nước khác. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập, người kế toán, kiểm toán viên Việt Nam nếu có trình độ tiếng Anh tốt, có tay nghề cao, có bằng cấp, khi làm việc cho các công ty đa quốc gia đang đầu tư tại Việt Nam.
Nút thắt
Tuy nhiên, hiện tại, lực lượng kế toán, kiểm toán viên tại Việt Nam còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng dẫn đến việc cung cấp và thẩm định thông tin kế toán, tài chính chưa đáp ứng được nhu cầu của nền kinh tế. Một trong những nguyên nhân quan trọng của thực trạng này là công tác đào tạo còn bất cập: sinh viên tốt nghiệp ngành kế toán, kiểm toán ở Việt Nam mới ra trường rất ít người có thể áp dụng một cách rành rọt những gì mình đã học được ở nhà trường vào công việc mà doanh nghiệp giao cho. Các nhà tuyển dụng, đặc biệt là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, luôn gặp khó khăn khi tìm cho mình những người kế toán vừa ý, càng khó khăn hơn khi tìm những kế toán có trình độ cao như giám đốc tài chính, kế toán trưởng…
Chúng ta có thể làm gì để gỡ nút thắt này?
Trước hết, các trường đại học cần biết về nhu cầu loại hình kế toán mà doanh nghiệp đang tìm kiếm. Mỗi công ty có yêu cầu khác nhau. Một thực tế là các trường đại học có những hạn chế về mức độ họ có thể cung cấp kiến thức thực tế. Đó là lý do mà việc thực tập tại các tổ chức đóng vai trò quan trọng.
Hiện nay, các công ty phải đầu tư rất nhiều thời gian, nhân sự, nỗ lực và tiền bạc cho việc đào tạo các nhân viên mới tốt nghiệp. Điều mà đáng lẽ các trường đại học phải làm trước khi sinh viên tốt nghiệp. Về phương diện kinh tế, những tương tác này sẽ tiết kiệm cho các công ty cũng như làm tăng sự tín nhiệm và danh tiếng của các trường đại học. Tại các nước phát triển, các trường đại học và công ty có một mối liên kết chặt chẽ trong đào tạo sinh viên và hỗ trợ thực tập. Đây cũng là một trong những ưu tiên hàng đầu của ACCA trong kết nối các công ty với các trường đại học thông qua các thành viên - những người đang giữ những vị trí quan trọng trong cộng đồng kế toán và tài chính.
Ý kiến phản hồi thu thập từ các nhà tuyển dụng về sinh viên của trường và những kinh nghiệm các sinh viên trải qua trong môi trường làm việc thực tế và những ý kiến đóng góp của các nhà tuyển dụng về trình độ và kỹ năng của sinh viên trong lĩnh vực cụ thể sẽ giúp các trường đại học có thể tìm thấy những kỹ năng mà sinh viên của họ còn thiếu và sẽ cố gắng bổ sung các kỹ năng này vào chương trình giảng dạy với sự phê duyệt thích hợp.
Một cách để giữ mối liên lạc thường xuyên giữa các công ty và các trường đại học là tổ chức các chương trình hướng nghiệp, thường xuyên hợp tác với các công ty và tổ chức các ngày hội việc làm. Chương trình đào tạo cần có các chương trình dự giảng bằng cách mời các chuyên gia từ giới kinh doanh đến tham dự một hay hai buổi học mỗi kỳ hoặc tổ chức các cuộc hội thảo cho toàn thể sinh viên. Điều này là tối quan trọng vì chỉ có một số ít giảng viên tại các trường đại học có kinh nghiệm thực tiễn.
Chúng ta cũng nên nhìn nhận mức độ quan trọng của việc sử dụng công nghệ trong việc đổi mới nội dung giảng dạy. Đơn cử như để dạy về hệ thống thuế, giáo viên cần dạy và có hướng dẫn sinh viên làm quen với các quy định và thủ tục mới nhất về thuế chứ không chỉ làm theo những gì mà các trường đại học đã giảng dạy. Cách tốt nhất để thực hiện điều này là trang bị các thiết bị trực tuyến trong phòng học và giảng viên dạy sinh viên bằng việc thực tế truy cập các trang web về thuế của Chính phủ trên lớp và dạy sinh viên phương pháp giải quyết mỗi vấn đề về thuế bằng những thông tin mới nhất và những quy định mới sửa đổi, bổ sung.
Còn rất nhiều việc cần làm song nhận thức đúng để hành động luôn là việc cần thiết. Cùng với quá trình phát triển kinh tế, vai trò và trách nhiệm của kế toán viên, kiểm toán viên trong các công ty đang ngày càng lớn hơn và đòi hỏi nhiều kiến thức và kỹ năng hơn. Người sử dụng lao động đang đặt ra nhiều tiêu chí tuyển dụng hơn và mong muốn nhiều hơn ở người xin việc, không chỉ về mặt năng lực, hiểu biết, kỹ năng mà còn về thái độ làm việc và đạo đức nghề nghiệp. Khó khăn để thay đổi thói quen, cách thức đào tạo cũ luôn có nhưng không bao giờ là quá trễ.