Giá xăng ngày 7/3 được điều chỉnh tăng 10% lên 22.900 đồng/lít xăng A92. Việc tăng giá xăng thêm 10% được một số cơ quan tính toán sẽ tác động trực tiếp lên mức tăng CPI là 0,37%, song gián tiếp là bao nhiêu, mức độ có thể lớn hơn nhiều và người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp quan tâm là chi phí của họ sẽ bị đội lên cao.
Để tính toán CPI, Tổng cục Thống kê thu thập số liệu vào các ngày 5, 15 và 25 hàng tháng. Như vậy, CPI tháng 3 sẽ không phản ánh đầy đủ tác động của việc tăng giá xăng, có lẽ tháng 4 sẽ có con số chính xác hơn. Tuy nhiên, giới phân tích cũng không lạc quan về CPI tháng 3. Ông Marc Djandji, Giám đốc Khối Phân tích CTCK Bản Việt nhận định: “Mặc dù một số loại thực phẩm, lương thực có giảm giá nhẹ sau Tết, nhưng chúng tôi cho rằng, CPI tháng 3 có thể tăng 1% so với tháng trước”.
Trước khi tăng giá xăng, thị trường nhắc nhiều đến vấn đề hạ lãi suất. Thông điệp sẽ giảm lãi suất của NHNN đưa ra tín hiệu rằng, cơ quan này có niềm tin với môi trường kinh tế vĩ mô, với công cuộc chống lạm phát. Tuy nhiên, đường đi từ khẩu hiệu đến hành động dường như không gần. Sáng qua, các ngân hàng vẫn huy động tiền gửi 14%/năm, kèm theo nhiều chương trình khuyến mại. Lãi suất cho vay theo phản ánh của các doanh nghiệp vẫn không dễ chịu hơn.
Trong khi đó, chưa thấy bóng dáng của chính sách tài khóa nhằm hỗ trợ, giảm lạm phát trong năm nay. Trong bối cảnh giới phân tích quốc tế liên tục đưa ra cảnh báo lo ngại về một sự nới lỏng tiền tệ quá sớm ở Việt Nam, giá dầu trên thị trường quốc tế biến động phức tạp, thì việc đặt bút ký quyết định hạ lãi suất sẽ là khó khăn đối với cơ quan quản lý tiền tệ.
Một số doanh nghiệp chia sẻ, thời gian qua, thách thức đến với doanh nghiệp một cách trực diện, ào ạt, theo phản ứng dây chuyền. Tổng giám đốc một doanh nghiệp xây dựng cho hay, sau Tết, Công ty bị khách hàng hủy tới gần chục hợp đồng đã ký nguyên tắc. Công ty không thể trách họ, vì không bán được hàng, các dự án tạm dừng triển khai. Không dám mạnh tay cắt giảm đồng lương của người lao động vốn không lấy gì làm dư dả, Công ty đã áp dụng phương thức cắt giảm ít nhất 30% thu nhập của cán bộ cấp trưởng phòng trở lên.
Giá gas tăng, giá xăng tăng, giá nhiều mặt hàng thiết yếu khác chuẩn bị tăng. Có lẽ, tháng 4 cũng chưa phải là thời điểm giá cả hàng hóa tăng thể hiện đầy đủ vào CPI. Do đó, việc thông báo sẽ hạ lãi suất không khiến nhà đầu tư lạc quan hơn, vì thế, ít có tác động đến TTCK, thậm chí còn làm cho làn sóng chốt lời tăng lên. Hai chỉ số chứng khoán chốt phiên 8/3 đã giảm mạnh lần lượt 12,36 và 3,2 điểm. Thị trường lại rơi vào thế bấp bênh.