Công ty niêm yết phải chuyên nghiệp
Việc nhiều doanh nghiệp (DN) niêm yết ngay từ giữa năm 2008 bắt đầu xin ý kiến cổ đông để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh cho cả năm đã trở nên phổ biến trong năm qua. Trong tình hình kinh tế có nhiều biến động thì điều đó cũng phần nào dễ hiểu và các cổ đông cũng phải chấp nhận. Thế nhưng nhiều nhà đầu tư (NĐT) vẫn cho rằng những DN đó đã không có tầm nhìn xa trông rộng.
NĐT Nguyễn Đạt (có tài khoản tại Công ty chứng khoán SSI), hy vọng ban lãnh đạo nhiều công ty đã học được bài học từ khủng hoảng của năm qua. DN cần có một cái nhìn toàn vẹn hơn trong vấn đề đầu tư cũng như cần có chiến lược kinh doanh rõ ràng. Khi đó DN có thể tiếp thị cho mình một nhóm NĐT thích hợp nhất vì mỗi nhóm có những chiến lược kinh doanh riêng. "Đặc biệt các DN phải nâng tầm chuyên nghiệp ở cách thức quản trị tài chính vì hiện nay tôi thấy nhiều thành viên trong ban điều hành thiếu các kiến thức về vấn đề này. Bên cạnh đó là các kiến thức về hoạch định dự án đầu tư hay dự báo được thời điểm huy động vốn cho dự án đó; kể cả chính sách cổ tức cũng phải được xây dựng phù hợp theo lộ trình phát triển của DN như thế nào,...", NĐT Nguyễn Đạt nói.
NĐT Đào Văn Nam (có tài khoản tại Công ty chứng khoán VCBS), cho rằng nhiều DN đã quá chủ quan trước tình hình thực tế nhiều khó khăn của năm 2008. Theo ông Nam, thậm chí đến hết quý 3/2008 vừa qua, nhiều công ty còn chưa đưa ra được phương án cụ thể để ứng phó với tình hình kinh doanh đã thay đổi, không còn thuận lợi như trước nữa. NĐT Đào Văn Nam nói: "Khi thực tế đang thay đổi hằng ngày thì việc phải phản ứng nhanh để có chính sách phù hợp là quan trọng nhất nhưng nhiều DN vẫn như đang đứng ngoài cuộc và cứ theo kiểu đủng đỉnh như không có chuyện gì xảy ra. Tất yếu những DN này không thể đạt được mức lợi nhuận theo kế hoạch. NĐT luôn mong muốn DN có một ban điều hành đầy năng động, quyết đoán vì lợi ích chung của cổ đông hơn là đưa ra những kế hoạch trừu tượng".
NĐT Lê Trung (tài khoản tại Công ty chứng khoán Âu Việt) thì cho rằng "vấn đề quan trọng nhất vẫn là cách công bố thông tin của nhiều DN niêm yết hiện vẫn chưa ổn". Theo anh, các thông tin được công bố chính thức luôn bị chậm so với những gì NĐT đã được nghe trước đó và điều này dễ dàng khiến cổ phiếu bị làm giá.
Giám sát phải chặt chẽ hơn
Một vấn đề khác được nhiều NĐT kỳ vọng trong năm mới 2009 này chính là sự nghiêm minh của cơ quan quản lý nhà nước. NĐT Nguyễn Đạt nhấn mạnh rằng các cơ quan quản lý cần hạn chế sự can thiệp hành chính vào thị trường, nhất là hình thức biên độ giao dịch. Đồng thời cơ quan quản lý cũng không nên kêu gọi đầu tư vì điều đó rất hiếm thấy xảy ra trên thị trường thế giới. Những lời kêu gọi đó càng làm cho NĐT lo ngại và có thể nó gây ra tác dụng ngược cho thị trường. "Việc giám sát đối với công bố thông tin, thực hiện trách nhiệm trước khi công bố thông tin,... cần phải được thực hiện nghiêm và thường xuyên hơn", ông Nguyễn Đạt nói. Còn NĐT Đào Văn Nam nhận xét việc các DN sử dụng nguồn vốn huy động từ phát hành chứng khoán như thế nào? Hay nguồn thặng dư vốn đang được dùng làm gì... là những vấn đề mà NĐT cần phải được biết. Điều đó cần phải được cơ quan quản lý nhà nước giám sát để doanh nghiệp thực thi nghiêm túc.
Riêng NĐT Nguyễn Thị Hoa (tài khoản tại Công ty chứng khoán Kim Eng) thì cho rằng các cơ quan tài chính nhà nước phải tham gia vào việc kiểm tra tình hình tài chính của DN. Hiện nay, việc kiểm tra chỉ dựa vào kết quả kiểm toán, nếu vậy thì phải bắt buộc đơn vị kiểm toán đó áhoàn toàn chịu trách nhiệm trước những số liệu công bố ra. "Chưa chắc kiểm toán xong mà cơ quan thuế đã chấp nhận vì những chi tiêu sai nguyên tắc. Lúc trước cơ quan thuế hằng năm đều có làm quyết toán thuế thì NĐT sẽ yên tâm hơn. Sự việc Bông Bạch Tuyết cho thấy chưa chắc kết quả kiểm toán đã đúng 100%, nhất là các kiểm toán viên có thể ghi những điểm loại trừ trọng yếu trong báo cáo mà NĐT không được giải thích cụ thể", chị Nguyễn Thị Hoa nói.
NĐT Lê Trung còn cho rằng cần phải có cơ chế thúc đẩy của nhà nước để các DN nhanh chóng niêm yết lên sàn, nhất là sau khi đã thực hiện IPO (bán cổ phần ra công chúng). Điều đó sẽ tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu, tiền sẽ được khơi thông và khuyến khích NĐT tiếp tục đưa tiền vào thị trường chứng khoán. Đặc biệt việc niêm yết lên sàn sẽ khiến cho công tác giám sát hoạt động của DN đó dễ dàng và minh bạch hơn. Hơn nữa, theo các NĐT trên thì hiện nay tâm lý nhiều NĐT cũng dễ bị hoang mang, dao động trước nhiều thông tin đồn thổi không chính thức. Đặc biệt trong tình hình kinh tế có nhiều biến động và NĐT rất nhạy cảm với các thông tin bi quan. Việc giám sát của cơ quan quản lý nhà nước được thực hiện chặt chẽ hơn sẽ khiến cho các NĐT tin tưởng vào sự minh bạch của DN nói riêng và thị trường chứng khoán nói chung.