M&A, cơ hội để đổi mới

Năm 2011 là năm bùng nổ hoạt động mua bán - sáp nhập DN (M&A), với tổng giá trị các thương vụ lên tới 4,7 tỷ USD, cao hơn nhiều so với năm 2010 là 1,7 tỷ USD. Đáng chú ý, ngoài những trường hợp DN bị thâu tóm và chống thâu tóm như các năm trước, năm 2011 và đầu năm 2012 đã xuất nhiều hơn những thương vụ M&A chủ động từ cả hai phía. M&A đang là cơ hội để DN đổi mới.

Bùng nổ M&A

Theo tổng kết của Ban tổ chức Diễn đàn M&A Việt Nam 2012, năm 2011 là một năm bùng nổ M&A, đúng như chủ đề Diễn đàn M&A 2011 đã lựa chọn là: “Thời điểm để hành động”. Con số 4,7 tỷ USD giá trị M&A của hơn 400 thương vụ là con số ấn tượng so với lịch sử hoạt động M&A tại Việt Nam. Điều này càng ấn tượng hơn trong bối cảnh M&A tại khu vực châu Á năm 2011 có xu hướng giảm sút.

Ông Đặng Xuân Minh, Tổng giám đốc AVM Việt Nam, Phó ban tổ chức Diễn đàn tổng kết: M&A năm 2011 có sự tham gia chủ yếu của các DN nội địa (xét về số lượng), nhưng NĐT nước ngoài chiếm tới 66% giá trị các thương vụ, trong đó, NĐT đến từ Nhật Bản chiếm tỷ trọng lớn nhất cả về số thương vụ và giá trị. Hai lĩnh vực diễn ra M&A nhiều nhất là tài chính ngân hàng và hàng tiêu dùng, chiếm khoảng 25% tổng giá trị các thương vụ M&A. Những thương vụ lớn có thể kể tới như: Unicharm - Diana, Marico - ICP, Carlsberg - Bia Huế, Mizuho - Vietcombank, IFC - Vietinbank, PVI - Talant…

Riêng quý I/2012, giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam đạt 1,5 tỷ USD, trong tổng giá trị 92,4 tỷ USD của cả khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Nhật Bản). Con số này đã góp phần đưa Việt Nam đứng thứ 8 trong số các quốc gia có hoạt động M&A sôi động nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo ông Minh, một trong những nguyên nhân khiến M&A bùng nổ là yêu cầu đổi mới, tái cấu trúc hệ thống các DN, ngân hàng thương mại.

Cơ hội để đổi mới

TS. Vũ Anh Dũng, Phó hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội nhận xét: “M&A các DN sẽ tạo ra giá trị cộng hưởng, nếu sau sáp nhập, các DN tiết kiệm được những chi phí quản lý chung, phát huy được thế mạnh lẫn nhau…, để từ đó tạo ra giá trị thặng dư cho DN”. Tuy nhiên, ông Dũng cảnh báo, lựa chọn đúng đối tác để M&A là chưa đủ, mà khâu quản trị hậu M&A sẽ quyết định việc thương vụ đó tạo ra giá trị cộng hưởng hay sẽ gây tác động tiêu cực, triệt tiêu thế mạnh của các DN trước M&A.

Ông Quách Mạnh Hào, Phó tổng giám đốc CTCP Chứng khoán MB nhận xét: Một thường vụ M&A điển hình phải là thương vụ thân thiện và hoàn thiện mô hình quản trị từ cả 2 phía. Trong quá trình đàm phán M&A, việc quản trị DN sau M&A cần được bàn thảo và xác định theo hướng bên nào nắm quyền kiểm soát về về sở hữu, văn hóa bên đó sẽ chi phối văn hóa DN sau M&A. “Ngay từ khâu đàm phán  đã cần điều chỉnh để đi đến sự phù hợp và chấp nhận lẫn nhau”, ông Hào nói.

Theo ông Chu Việt Cường, cố vấn HĐQT Ngân hàng TMCP Phát triển TP. HCM (HDBbank), đối với M&A trong lĩnh vực ngân hàng, một trong những lĩnh vực mà hoạt động M&A đang diễn ra sôi động nhất, mọi người vẫn chủ yếu chú ý đến mạng lưới công nghệ, hay yếu tố tài chính…, nhưng một trong những tài sản quan trọng nhất là con người. Quản trị hậu M&A làm sao để phát huy được yếu tố con người, không làm mất đi những người có năng lực, kinh nghiệm là không đơn giản, bởi nếu không làm tốt điều này, M&A sẽ chỉ thành công về mặt con số.

Uyên Phạm
Uyên Phạm