Diễn đàn năm nay có sức hấp dẫn đặc biệt khi diễn ra ngay sau khi Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp mới có hiệu lực, với những quy định tạo môi trường pháp lý công khai, minh bạch hơn, thuận lợi cho hoạt động M&A. Những chính sách mới sẽ tác động đến hoạt động M&A trong thời gian tới như thế nào đã được các diễn giả trình bày tại phiên 1 với chủ đề “Đối thoại chính sách”.
“Sẽ giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại nhiều ngành, lĩnh vực”
Có một số ngành nghề, lúc đầu cơ quan quản lý e ngại tư nhân tham gia sẽ không đảm bảo được chất lượng như dịch vụ công, nhưng thực tế cho thấy, có những địa phương như Hà Nam quyết định cổ phần hóa 100% công ty nước và sau cổ phần hóa, chất lượng nước tốt hơn, giá thành không tăng. Từ đó, Thủ tướng đã có chỉ đạo, ở đâu mà NĐT quan tâm thì “mở”, với điều kiện phải đạt tiêu chuẩn và mức giá Nhà nước ban hành, nhằm tránh đảo lộn mức sống người dân. Về cơ bản, hầu hết các DNNN sau cổ phần hóa đều tăng trưởng tốt, Nhà nước bán vốn cao hơn giá sổ sách, chứng tỏ hàng hóa bán ra là rất tiềm năng.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang theo dõi sát tình hình thực hiện 2 luật mới. Về điều kiện gia nhập thị trường, quan trọng là minh bạch và làm rõ các thủ tục. Chúng tôi cố gắng lập danh mục ngành nghề có điều kiện gia nhập thị trường, NĐT có thể tra cứu quyền tiếp cận thị trường ở các ngành nghề khác nhau thông qua công ty luật một cách tường minh, chứ không phải đi hỏi ở các bộ, ngành khác. Hiện nay, văn bản hướng dẫn 2 luật trên đang được trình Chính phủ ban hành, nhưng không vì thế mà cản trở việc gia nhập thị trường của DN. Chúng tôi theo dõi hoạt động đăng ký kinh doanh hàng ngày và nhận thấy sự hưởng ứng rất tích cực của NĐT với luật mới, khi tỷ lệ đăng ký kinh doanh tăng tới 66% so với trước đó.
“Ba thay đổi lớn của luật liên quan đến M&A”
Thứ hai, Luật Doanh nghiệp mới không hạn chế thực hiện M&A, sáp nhập các công ty khác loại hình như luật cũ, tức một công ty cổ phần có thể sáp nhập với một công ty TNHH, mà không cần thực hiện thêm bước chuyển đổi loại hình DN.
Thứ ba là sự thay đổi trong Luật Đầu tư, xét về thủ tục thì M&A dễ dàng, đơn giản hơn so với việc NĐT nước ngoài thành lập DN mới. Chẳng hạn, một NĐT nước ngoài thành lập DN phải thực hiện ít nhất 30 thủ tục, nhưng theo luật mới, khi mua cổ phần, góp vốn dưới 51%, không thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện, thì họ không phải làm thủ tục đầu tư, mà chỉ cần thực hiện đăng ký thay đổi thành viên. Thủ tục đơn giản hơn sẽ kích thích hoạt động M&A.
“Thúc đẩy DNNN cổ phần hóa và niêm yết trên sàn”
Quan trọng hơn, NĐT cần nắm được phương án sản xuất - kinh doanh của DN, đây là điểm yếu của các DNNN và các đơn vị tư vấn thường phân tích đơn giản, không đưa ra những đánh giá tiềm năng trong tương lai của DN. Sắp tới, Bộ Tài chính sẽ kiến nghị Chính phủ về minh bạch thông tin của DNNN. Những NĐT lớn, NĐT chiến lược được phép đến DN để tìm hiểu thực tế hoạt động DN. Bộ Tài chính sẽ giám sát tài chính và công khai chỉ tiêu tài chính, tình hình kinh doanh của DN. Bên cạnh đó, đưa DN đã cổ phần hóa lên niêm yết nhằm tăng tính thanh khoản cũng như tạo điều kiện để Nhà nước thoái vốn hoặc giảm tỷ lệ sở hữu.