Trong nhiều cuộc đối thoại với Chính phủ Việt Nam gần đây, các tập đoàn tài chính - ngân hàng nước ngoài đều than phiền rằng, việc cấp phép ngân hàng 100% vốn nước ngoài quá chậm trễ, nguyên nhân của tình trạng này là gì, thưa ông?
Sự chậm trễ này xuất phát từ cả 2 phía, bên nước ngoài khi gửi hồ sơ cũng không phải hoàn thiện ngay, mà còn phải bổ sung cho rõ. Về phía NHNN, có 3 lý do dẫn tới chậm trễ. Thứ nhất, trong một thời gian dài, NHNN không cấp phép mở chi nhánh cho ngân hàng nước ngoài cũng như không cấp phép thành lập ngân hàng thương mại cổ phần mới, vừa rồi hồ sơ họ nộp nhiều nên NHNN phải tập trung giải quyết. Thứ hai, lực lượng cán bộ của NHNN quá mỏng, hiện chúng tôi quản lý vận hành 5 ngân hàng quốc doanh, ngân hàng chính sách xã hội; 41 chi nhánh ngân hàng nước ngoài và 34 ngân hàng cổ phần. Bận rộn trong việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đảm nhận cả việc thẩm định hồ sơ khiến nhiều cán bộ hiện phải làm thêm giờ, không có ngày nghỉ. Thứ ba, yêu cầu về công tác thẩm định rất chặt chẽ, kỹ lưỡng vì thế có sự chậm trễ hơn.
Về hồ sơ của các ngân hàng ngoại, vướng mắc chủ yếu ở đâu, thưa ông?
Các nghị định và thông tư quy định chặt chẽ yêu cầu về thủ tục để ngân hàng khi có nguyện vọng có thể tiến hành làm hồ sơ, chúng tôi cũng có hướng dẫn cụ thể các bước nộp hồ sơ thế nào, quy trình thủ tục ra sao. Tới đây, chúng tôi sẽ đề nghị NHNN đưa toàn bộ yêu cầu, quy trình cấp phép thành lập ngân hàng 100% vốn ngoại lên website của NHNN. Yêu cầu chung khi thẩm định xem xét hồ sơ là để các ngân hàng vào hoạt động tại Việt Nam đảm bảo an toàn, đáp ứng yêu cầu cam kết với WTO, như vậy điều kiện khó hơn so với khi ngân hàng xin mở chi nhánh. Tối thiểu ngân hàng mẹ khi muốn vào Việt Nam phải có tổng tài sản trên 10 tỷ USD, đồng thời ngân hàng mẹ phải “sạch sẽ”, không vi phạm quy định pháp luật ở nước ngoài.
Có ngân hàng cho hay, họ nộp hồ sơ gần nửa năm rồi mà không nhận được phản hồi nào từ NHNN xem cần bổ sung hay hồ sơ đã hoàn thiện. Vấn đề này được khắc phục ra sao trong thời gian tới?
Những thông tin chậm trễ tôi chưa nhận được. Thống đốc NHNN đã trả lời và giao cho chúng tôi khi ngân hàng nào hoàn thiện hồ sơ thì báo cáo ngay lên Thống đốc để thành lập Hội đồng thẩm định. Cho đến thời điểm này, trong 6 hồ sơ nộp lên NHNN có 5 bộ tương đối hoàn thiện, khả năng trong thời gian tới cấp phép nhanh.
Một trong những yêu cầu để xem xét việc cấp phép là giữa NHNN Việt Nam và ngân hàng trung ương nước sở tại ngân hàng mẹ có thỏa thuận hợp tác về thanh tra giám sát. Việc này NHNN Việt Nam đã tiến hành với bao nhiêu ngân hàng trung ương, thưa ông?
Chúng tôi đã thông báo cho toàn bộ ngân hàng có chi nhánh ở Việt Nam về yêu cầu này từ năm 2006, tuy nhiên đến nay mới ký được thỏa thuận với một số ngân hàng trung ương và cũng đang cố gắng để đẩy nhanh tiến trình này.
Cạnh tranh của các ngân hàng 100% vốn ngoại với các ngân hàng cổ phần trong nước sẽ rất quyết liệt, NHNN có đưa ra cảnh báo hay khuyến cáo nào cho các ngân hàng chuẩn bị trong thời điểm này?
Đã có ý kiến cho rằng, chúng tôi cố tình trì hoãn việc cấp phép ngân hàng 100% vốn ngoại do lo ngại cho sức cạnh tranh của ngân hàng trong nước, tuy nhiên thông tin đó là không chính xác. Khi nhiều ngân hàng tham gia vào thị trường tài chính Việt Nam, cạnh tranh chắc chắn quyết liệt hơn, Chính phủ và NHNN cũng đã cảnh báo để họ nhận biết và bản thân các ngân hàng đã có cố gắng nỗ lực nhất định. Về phần mình, chúng tôi cố gắng tạo ra hành lang pháp lý minh bạch hơn, cải cách thủ tục hành chính để quy trình cấp phép dịch vụ mới cho các ngân hàng nhanh, thuận tiện hơn… Tôi tin rằng, ngân hàng trong nước, cũng giống như doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác khi hội nhập không phá sản, giải thể mà có thể lớn mạnh hơn, có nhiều sản phẩm hơn.