Đẩy mạnh phát mãi tài sản, thu hồi nợ
Ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị OCB cho biết, năm nay, Ngân hàng tiếp tục tập trung vào công tác quản lý và xử lý nợ. Năm 2025, doanh số thu hồi, xử lý nợ của OCB đã tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ, tạo nền tảng quan trọng để kiểm soát nợ xấu, giảm áp lực trích lập dự phòng và cải thiện lợi nhuận.
Ngân hàng cũng triển khai nhiều biện pháp quản trị rủi ro chặt chẽ hơn, góp phần giữ tỷ lệ nợ xấu ở mức kiểm soát, đồng thời nâng cao chất lượng tài sản.
Sau giai đoạn 2011 - 2013, OCB tăng trưởng mạnh về hiệu suất kinh doanh để bứt phá lên ngân hàng tầm trung. Tuy nhiên, theo ông Tuấn, từ năm 2022 - 2024, hoạt động kinh doanh của OCB chững lại do tác động của các chính sách tiền tệ thay đổi. Ngân hàng đã nhanh chóng nhận diện vấn đề và thực hiện các điều chỉnh cần thiết.
Bước sang giai đoạn 2024 - 2025, OCB đã thực hiện tái cấu trúc mạnh mẽ cả về danh mục sản phẩm, khách hàng đến hoạt động tín dụng.
Đến nay, OCB đã cơ bản hoàn thiện các giải pháp tái cấu trúc, đặc biệt là trong công tác xử lý nợ xấu, tạo nền tảng để Ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong năm 2026.
Được biết, nợ xấu của OCB chủ yếu tập trung ở phân khúc bán lẻ và có tài sản đảm bảo, trong khi nhóm khách hàng doanh nghiệp duy trì chất lượng tín dụng tốt.
Tại ABBank, mục tiêu được đặt ra cho năm nay là tiếp tục kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5% và theo Tổng giám đốc Lê Mạnh Hùng, đây là mục tiêu sống còn của Ngân hàng. Về tư duy xử lý nợ xấu, ông Hùng chia sẻ, cổ đông lớn Maybank (Malaysia) từng nhấn mạnh, xử lý nợ xấu phải dựa trên tinh thần đồng hành và đồng cảm với khó khăn của khách hàng. Nếu khách hàng tốt, nhưng gặp khó khăn do yếu tố khách quan thì ngân hàng cần chia sẻ, trên cơ sở tuân thủ đúng quy định pháp luật. Khi đó, khách hàng tốt lên thì ngân hàng cũng tốt lên.
“Năm 2026, xử lý nợ xấu vẫn là nhiệm vụ trọng tâm của ABBank”, ông Hùng khẳng định.
Tại ngày 31/3/2026, nợ xấu nội bảng của ABBank là 963 tỷ đồng, chỉ bằng 1/4 so với thời điểm cách đó 1 năm. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn giảm mạnh từ 2.278 tỷ đồng xuống còn 620 tỷ đồng.
Nhiều ngân hàng khác như BIDV, Vietcombank, MSB, Agribank hay Nam A Bank cũng đang đẩy mạnh rao bán tài sản thế chấp nhằm thu hồi nợ vay, bởi áp lực nợ xấu đang quay trở lại trong quý I/2026 sau một thời gian ổn định.
Thống kê cho thấy, tổng nợ xấu (nợ nhóm 3 - 5) của 28 ngân hàng thương mại đã công bố báo cáo tài chính quý I/2026 đã tăng lên hơn 292.000 tỷ đồng, chiếm 1,99% trong tổng số dư nợ cho vay, trong khi con số này tại thời điểm cuối năm 2025 là 1,85%.
Xét về quy mô tuyệt đối, BIDV hiện dẫn đầu toàn ngành, với hơn 42.655 tỷ đồng, tăng gần 7.700 tỷ đồng trong quý đầu năm. Sacombank ghi nhận hơn 41.498 tỷ đồng nợ xấu, VPBank hơn 37.284 tỷ đồng, trong khi Vietcombank vượt 10.800 tỷ đồng nợ xấu.
Bức tranh xử lý nợ xấu trong thời gian tới sẽ phân hóa rõ giữa các nhóm ngân hàng. Các ngân hàng lớn có lợi thế hơn nhờ hệ thống quản trị rủi ro hoàn chỉnh, nguồn lực tài chính mạnh và kinh nghiệm xử lý nợ hiệu quả.
Tỷ lệ nợ xấu cũng có dấu hiệu tăng ở không ít ngân hàng. Một số nhà băng có tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vượt mức 3% như Eximbank (3,07%), BVBank (3,11%), Saigonbank (3,52%), VPBank (3,58%), PGBank (4,03%), Sacombank (6,62%), NCB (7,25%, song đã giảm so với mức 8,63% vào cuối năm 2025).
Theo ghi nhận, áp lực nợ xấu gia tăng trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về dòng tiền, tiêu thụ chậm và chi phí tài chính cao. Điều này phần nào phản ánh qua báo cáo tài chính quý I/2026 của các ngân hàng.
Chẳng hạn, tại Sacombank, nợ nhóm 5, nhóm nợ có khả năng mất vốn đã lên hơn 30.546 tỷ đồng, tăng khoảng 640 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Vì thế, Sacombank đã phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hơn 2.000 tỷ đồng trong quý đầu năm nay, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Tăng trích lập dự phòng rủi ro
Diễn biến nợ xấu tăng cho thấy, áp lực chất lượng tài sản đang bắt đầu hiện rõ hơn sau giai đoạn tín dụng tăng trưởng nhanh trong các năm trước, đặc biệt ở những lĩnh vực nhạy cảm với lãi suất và dòng tiền như bất động sản, xây dựng, tiêu dùng và trái phiếu doanh nghiệp.
Ông Phan Đình Tuệ, Thành viên Hội đồng quản trị Sacombank cho biết, trước mắt, Ngân hàng vẫn duy trì mức trích lập dự phòng cao nhằm tuân thủ chiến lược quản trị rủi ro thận trọng và gia tăng nguồn lực, đảm bảo an toàn tài chính và giúp Ngân hàng chủ động phòng vệ trước những biến động khó kiểm soát của thị trường.
“Bên cạnh đó, Ngân hàng sẽ tập trung nâng cao chất lượng tài sản. Khi chất lượng tài sản được cải thiện tốt hơn, có thể tự tin giảm dần mức trích lập dự phòng”, ông Tuệ nói và cho rằng, việc Mỹ công bố các chính sách thuế đối ứng mới với các nước trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, đã ảnh hưởng đến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trong nước, trong đó có khách hàng của Sacombank.
Đặc biệt, nhóm khách hàng vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn, thách thức, hoạt động sản xuất - kinh doanh có dấu hiệu suy giảm nên phát sinh nợ quá hạn.
Đại diện Sacombank cho biết, phần lớn các khoản nợ xấu của Ngân hàng đều có tài sản bảo đảm và giá trị tài sản đủ để bù đắp nghĩa vụ nợ của khách hàng, do đó, khả năng thu hồi vốn được đánh giá ở mức cao. Tuy nhiên, tiến độ xử lý nợ còn phụ thuộc vào diễn biến thị trường, bởi phần lớn tài sản bảo đảm hiện nay là bất động sản.
Không chỉ Sacombank, nhiều ngân hàng khác cũng đang phải đối diện với áp lực tương tự khi tín dụng bất động sản tăng mạnh trong các năm trước bắt đầu bước vào chu kỳ kiểm nghiệm chất lượng tài sản.
BIDV đang ghi nhận nợ nhóm 5 ở mức khoảng 27.540 tỷ đồng đến cuối quý I/2026, tăng hơn 1.700 tỷ đồng so với cuối năm trước. Trong quý I/2026, BIDV dành gần 5.500 tỷ đồng để trích lập dự phòng rủi ro.
Tại VPBank, nợ nhóm 5 đạt hơn 10.931 tỷ đồng, tăng khoảng 19% so với cuối năm 2025. Điều này buộc Ngân hàng phải tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro lên gần 7.700 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm…
Các nhà phân tích cho rằng, việc các ngân hàng chủ động xử lý tài sản bảo đảm và tăng trích lập dự phòng cho thấy hệ thống đang thận trọng hơn trước áp lực nợ xấu. Tuy nhiên, trong bối cảnh hoạt động sản xuất - kinh doanh chưa phục hồi đồng đều, áp lực xử lý nợ xấu dự báo còn kéo dài trong thời gian tới.
Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) khuyến nghị, rủi ro nợ xấu của hệ thống ngân hàng năm 2026 cần được theo dõi chặt chẽ, nhất là tại những ngân hàng có tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản vượt 30% tổng dư nợ.
Thực tế, áp lực đảo nợ từ nhóm bất động sản và cho vay mua nhà có thể tiếp tục gia tăng trong năm 2026 do lãi suất cho vay tăng trở lại.
Theo TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, bức tranh xử lý nợ xấu trong thời gian tới sẽ phân hóa rõ giữa các nhóm ngân hàng. Các ngân hàng lớn có lợi thế hơn nhờ hệ thống quản trị rủi ro hoàn chỉnh, nguồn lực tài chính mạnh và kinh nghiệm xử lý nợ hiệu quả.
Trong khi đó, các ngân hàng nhỏ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn do chất lượng tài sản bảo đảm thấp và áp lực nợ tồn đọng kéo dài.
Mặc dù vậy, lãnh đạo các nhà băng kỳ vọng, chất lượng tài sản cải thiện trong năm 2025 có thể giúp các ngân hàng chưa phải tăng mạnh trích lập cho các khoản nợ mới trong ngắn hạn.