Kết quả, chỉ sau 10 ngày đã bán hết hàng. Lý do là, không ai chờ đến những ngày cuối cùng để được mua với giá thật rẻ, bởi ai cũng nghĩ, giá giảm 20 - 30% là tốt rồi, nếu không mua nhanh thì sẽ hết. Có lẽ, những nhà đầu tư mua vào chứng khoán trong thời gian qua cũng có tâm lý như vậy.
Trong năm 2007, VN-Index đạt mức cao nhất là 1.170,67 điểm (ngày 12/3/2007). Các mức thấp nhất của VN-Index trong từng tháng hầu hết đều trên 900 điểm, ngoại trừ mức 741,27 điểm ngày 2/1/2007 và mức 883,9 điểm ngày 6/8/2007. Tính trung bình, VN-Index trong năm 2007 là 1.009 điểm (xem bảng 1). Với số liệu thống kê như bảng 1, có thể coi VN-Index ở mức 900 điểm là hợp lý.
Bảng 1: Các mức cao nhất và thấp nhất của VN-Index
| Tháng |
Cao nhất |
Thấp nhất |
Trung bình |
| 1/2007 |
1.044,33 |
741,27 |
929,08 |
| 2/2007 |
1.167,36 |
1.030,90 |
1.083,65 |
| 3/2007 |
1.170,67 |
1.031,79 |
1.112,87 |
| 4/2007 |
1.055,10 |
905,53 |
1.002,78 |
| 5/2007 |
1.113,19 |
935,48 |
1.044,68 |
| 6/2007 |
1.062,10 |
1.024,04 |
1.042,99 |
| 7/2007 |
1.029,85 |
925,44 |
991,32 |
| 8/2007 |
938,21 |
883,90 |
905,31 |
| 9/2007 |
1.046,86 |
920,48 |
954,71 |
| 10/2007 |
1.106,60 |
1.064,20 |
1.093,15 |
| 11/2007 |
1.075,92 |
971,49 |
1.005,84 |
| 12/2007 |
988,91 |
911,15 |
943,30 |
| Trung bình |
1.066,59 |
945,47 |
1.009,14 |
| 1/2008 |
921,07 |
764,13 |
841,79 |
| 2/2008 |
859,62 |
663,30 |
753,06 |
| Đến 24/3/2008 |
658,29 |
521,07 |
607,51 |
Do nhiều thông tin xấu tác động đến doanh nghiệp niêm yết, đến TTCK nên từ đầu tháng 11/2007 đến nay, VN-Index có xu hướng giảm. Tính riêng từ sau Tết Nguyên đán (12/2) đến ngày 24/3, VN-Index đã giảm 39,3%. So với các mức trung bình hàng tháng trong năm 2007, giá các cổ phiếu hiện đã giảm khoảng 50%, một số giảm 60 - 70%. Trong quá trình giảm giá, vẫn có một lượng nhà đầu tư mua vào thường xuyên, bởi họ nhận định, mức giảm như vậy là hợp lý. Tuy nhiên, lượng cầu thường xuyên thấp hơn lượng cung, nhất là khi các ngân hàng tiến hành thanh lý cổ phiếu cầm cố để thu hồi khoản vay (hiện còn khoảng 10.000 tỷ đồng). Thực tế, trong những phiên giao dịch vừa qua, lượng bán cổ phiếu cầm cố tuy chỉ tập trung vào một số mã cổ phiếu lớn, nhưng đó lại là những cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn trong rổ tính VN-Index nên đã có ảnh hưởng lớn đến diễn biến giao dịch của những cổ phiếu khác. Đáy của VN-Index liên tục bị phá vỡ, cả bên bán và bên mua đều thua thiệt.
Có thể bên bán cũng nghĩ rằng, giá cổ phiếu giảm như vậy đã là hợp lý, nhưng trước thực trạng thị trường mỗi ngày một giảm, họ và cả những người vừa mua trước đó quyết định bán ra, chấp nhận thua lỗ, với hy vọng sẽ mua lại rẻ hơn sau đó. Khi nắm giữ cổ phiếu thì họ hy vọng thị trường sẽ lên trở lại, nhưng sau khi bán ra cổ phiếu thì họ lại mong thị trường xuống sâu hơn nữa. Khi nhiều người mong thị trường đi xuống thì họ sẽ hạn chế mua. Nếu bên bán không hạn chế bán mà vẫn bi quan bán ra thì thị trường tất yếu sẽ còn giảm (xem bảng 2).
Nhưng đến một lúc nào đó, nhiều người bị hấp dẫn bởi mức giá đã giảm sâu nên tăng lượng đặt mua cũng như nâng giá đặt mua, thì giá sẽ ngừng giảm và có thể tăng lên. Khi đó, hiện tượng tranh mua giá trần có thể xảy ra, giống như một số phiên bán tháo với giá sàn như vừa qua là do thị trường đón nhận nhiều tin xấu và tâm lý nhà đầu tư trở nên bị quan vậy.
Hiện trên TTCK Việt Nam mỗi ngày là một cuộc đấu trí giữa hai lực lượng người bán và người mua. Bên mua tin chắc phiên tới thị trường sẽ tăng trở lại, còn bên bán thì lo sợ thị trường sẽ còn giảm tiếp. Nhưng khi tâm lý bi quan ngày càng lấn át tâm lý lạc quan thì quá trình giảm giá sẽ còn kéo dài đến mức phi lý. Quá trình này sẽ sớm kết thúc nếu thị trường đón nhận những thông tin tích cực khiến nhiều nhà đầu tư trở nên lạc quan hơn.
Bảng 2: Giá trị đặt mua - chào bán trên sàn HOSE (đơn vị: tỷ đồng)
| Ngày |
VN-Index |
Số lệnh mua |
Giá trị đặt mua |
Số lệnh bán |
Giá trị đặt bán |
Giá trị giao dịch |
| 17/3 |
615,71 |
9.821 |
706 |
12.618 |
1.402 |
606 |
| 18/3 |
588,26 |
7.085 |
555 |
14.453 |
1.926 |
450 |
| 19/3 |
573,45 |
18.727 |
1.485 |
14.879 |
1.991 |
961 |
| 20/3 |
564,82 |
13.588 |
919 |
12.088 |
1.358 |
519 |
| 21/3 |
545,68 |
11.175 |
683 |
13.674 |
1.425 |
480 |
| 24/3 |
521,07 |
5.469 |
411 |
14.826 |
1.648 |
358 |
* Giá trị đặt mua - chào bán được tính bằng cách nhân khối lượng đặt mua – chào bán với giá tham chiếu.
Ngày 24/3, giá trị đặt mua giảm mạnh, trong khi giá trị chào bán tăng lên. Dường như bên mua dành vốn chờ hôm nay (25/3) để mua vào. Bởi lẽ, với tốc độ giảm điểm như ngày hôm qua thì hôm nay, VN-Index sẽ xuống dưới mức 500 điểm. Tuần trước, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã phát biểu: “Nếu thị trường xuống dưới 500 điểm, đề nghị các ngân hàng nên khoanh nợ, giãn nợ, ngừng giải toả cầm cố đối với các hợp đồng đến hạn hay số cổ phiếu có giá xuống thấp”.
Như vậy, nếu biện pháp trên của Bộ Tài chính được thực hiện thì có thể nói, lượng cung khổng lồ từ phía các ngân hàng bán cổ phiếu cầm cố sẽ dừng lại. Nhiều khả năng, mốc 500 điểm sẽ là điểm đáy và VN-Index sớm phục hồi. Tất nhiên, nếu nhiều nhà đầu tư tin theo lời một chuyên gia mới đây đưa ra nhận định rằng, VN-Index có thể sẽ xuống 400 điểm thì rất có thể VN-Index sẽ xuống tới mức đó. Nhưng cũng không loại trừ, việc HSBC dự đoán VN-Index cuối năm 2008 sẽ đạt mức 1.100 điểm chưa khiến nhiều nhà đầu tư tin tưởng thì rất có thể động thái của Bộ Tài chính nêu trên sẽ giúp họ vững tin vào dự đoán này. Diễn biến giao dịch trong phiên hôm nay sẽ cho thấy tín hiệu bên nào sẽ thắng: bi quan hay lạc quan?