EADS chính là công ty mẹ của Hãng sản xuất máy bay dân dụng nổi tiếng thế giới Airbus. Còn BAE là một trong số các tập đoàn sản xuất và cung cấp vũ khí lớn trên thế giới. BAE đã nhiều năm bán các loại xe bọc thép Bradley, hệ thống pháo Paladin... cho Mỹ, Saudi Arabia, bán tầu ngầm cho Anh...
Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ và thành công, đây sẽ là vụ mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) vào loại khủng không chỉ ở châu Âu, mà trên toàn thế giới. Bởi xét theo giá trị vốn hoá thị trường, EADS - BAE đạt tới 38 tỷ euro.
Theo Hãng Thomson Reuters, trên giấy tờ (dựa theo số liệu năm 2011), tổng doanh thu của EADS và BAE gộp lại đạt gần 90 tỷ USD, trong khi các con số này của Boeing và Lockheed Martin lần lượt là 68,7 tỷ USD và 46,5 tỷ USD. Và đội ngũ nhân viên trên toàn cầu của EADS - BAE sẽ rất lớn, vào khoảng 220.000 người.
Hơn nữa, trong tương lai, EADS - BAE sẽ vượt khá xa Boeing trong lĩnh vực sản xuất các loại máy bay dân sự, cũng vượt cả Lockheed Martin như tập đoàn cung cấp vũ khí, máy bay chiến đấu, tên lửa... lớn nhất thế giới.
Theo nhiều nhà phân tích, vụ M&A sẽ gặp không ít khó khăn, chông gai khó bề vượt qua.
Trước hết, khách hàng truyền thống và lớn nhất của BAE là Chính phủ Mỹ. Nếu Nhà Trắng không đồng ý, thì thương vụ này hỏng ngay từ đầu. Điều khó với cả EADS và BAE là dù đã được xin tham khảo ý kiến, song Chính phủ Mỹ lại chưa hề có bất cứ phản ứng chính thức nào. Vì thế, tuy vẫn đàm phán, song cả hai bên đều nghe ngóng mọi động thái từ Chính phủ Mỹ.
Có lẽ cũng vì lý do này, mà Hãng thông tấn Reuters đã đăng bài bình luận kèm dòng tít khá ấn tượng, nguyên văn tiếng Anh là “Minefields await for EADS-BAE deal” (tạm dịch: bãi mìn đang chờ thương vụ EADS-BAE).
Các đối thủ lớn của BAE và (BAE – EADS) trong tương lai là Lockheed Martin, Northrop Grumman và Boeing, đều là các tập đoàn lớn của Mỹ cũng chưa có bất cứ phản ứng gì. Dù bên ngoài có thể các tập đoàn này không phản đối ra mặt, song đằng sau, chắc chắn họ chẳng đời nào cảm thấy an tâm khi thấy đối thủ mạnh lên trông thấy. Các tập đoàn này lại có tiếng “lobby” các nhà lập pháp, hành pháp Mỹ rất giỏi.
Ông Jim McNerney, CEO của Boeing phát biểu rằng, thực ra thương vụ này phản ánh mong muốn được kiện toàn và phát triển đồng đều giữa mảng dân sự và quân sự của cả EADS và BAE. “Điều này thì Boeing đã làm nhiều năm nay rồi. Thương vụ này về cơ bản không đe doạ chúng tôi nhiều lắm”, ông Jim McNerney bình thản cho biết như vậy. Thế nhưng, rất ít người tin là ông này nói thật.
Ở châu Âu, các công ty như Thales, Finmeccanica... cũng đều cảm thấy về mặt chiến lược, yếu đi nhiều hơn một khi vụ sáp nhập giữa EADS và BAE thành công.
Bộ Tư pháp Mỹ thì tạm thời im lặng khi chưa tìm ra lý do xác đáng nào để ngăn trở thương vụ này.
Trước khi tiến hành thương thảo, BAE đã được sự đồng ý của các cổ đông lớn và được Chính phủ Anh “bật đèn xanh”. Ngay cả Saudi Arabia , khách hàng lớn của BAE cũng phải được hỏi ý kiến. Còn EADS cũng được cả các cổ đông đồng ý về nguyên tắc. Các cổ đông lớn của EADS gồm Daimler (Đức) nắm 22,35% cổ phần; Sogepa và Lagardere (Pháp) sở hữu 22,35% cổ phần, SEPI (Tây Ban Nha) nắm 5,45% cổ phần...
Ông Olivier Brochet, chuyên gia phân tích của Exane BNP Paribas (Pháp) nhận xét, ngoài ra, còn có nhiều vấn đề phức tạp khác, liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, lợi ích, an ninh của từng quốc gia có liên quan.
Tất nhiên, những người trong cuộc lại khá lạc quan. Ông Tom Enders, Giám đốc điều hành (CEO) của EADS cho biết, cách đây nhiều năm, ông đã nhận thấy một ngày nào đó, BAE sẽ sáp nhập với EADS. Đây là cuộc xe duyên hợp lý về mọi mặt. Về lâu dài, EADS nhắm tới BAE là nhắm tới thị trường Mỹ, vì đây là thị trường lớn của BAE khi chiếm tới 40% doanh thu, trong khi với EADS con số này chỉ là 12%.
Ông Ian King, CEO BAE thì tiết lộ rằng, mọi việc thương thảo diễn ra khá thuận lợi.
Theo một số nhà phân tích, nguy cơ gây cản trở lớn nhất có khi lại chính là bộ máy quản lý sẽ khá rắc rối và phức tạp sau này của EADS - BAE.
Việc EADS - BAE sẽ có cổ phiếu niêm yết tại 2 sàn chứng khoán, London và New York thực ra cũng không thành vấn đề. Unilever và BHP Billiton đã nhiều năm ở tình trạng này, mà chẳng hề có chuyện gì.
Song việc quản lý điều hành ở một doanh nghiệp có thành phần “liên hợp quốc” như EADS – BAE sẽ là cả vấn đề hóc búa.