Áp lực vẫn hiện hữu
Chỉ số USD Index (DXY, thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với các đồng tiền chủ chốt khác) đã tăng lên mức 100,74 - theo ghi nhận trong sáng 17/7. USD đã phục hồi từ mức thấp trong gần một tháng nhờ kỳ vọng nền kinh tế Mỹ tiếp tục duy trì sức chống chịu, cũng như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng này và biến động giá dầu có thể dần ổn định.
Sau khi Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và Chỉ số giá sản xuất (PPI) thấp hơn dự báo gây sức ép lên USD hồi đầu tuần trước, dữ liệu doanh số bán lẻ, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp được công bố mới đây, cùng với việc căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang đã mang lại sự hỗ trợ vừa phải cho đồng bạc xanh.
Xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 7/2026 hiện chỉ còn 10%, giảm mạnh so với mức 45% được thị trường dự đoán vào đầu tuần. Song thị trường hiện đánh giá, có 48% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất thêm ít nhất 25 điểm cơ bản vào tháng 9.
| |
Theo công cụ CME FedWatch, tỷ lệ tăng lãi suất 1/4 điểm vào cuối cuộc họp ngày 28-29/7 đã giảm đáng kể so với một tuần trước. Nhưng một số bình luận từ Chủ tịch Fed Chi nhánh Dallas, bà Lorie Logan vào cuối ngày 16/7 đã tạo ra một tín hiệu khá “diều hâu” khi bà cho rằng, các tín hiệu tích cực từ các chỉ số CPI và PPI chưa đủ để bà yên tâm về lạm phát.
Theo bà Lorie Logan, Fed nên tăng lãi suất sớm để khống chế áp lực giá cả, thay vì mạo hiểm chờ đợi lâu hơn, khiến lạm phát trở nên dai dẳng. Lý do là, lãi suất cao hơn một chút sẽ cân bằng tốt hơn triển vọng và rủi ro cho các mục tiêu nhiệm vụ kép của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC, cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ thuộc Fed).
Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, dòng vốn đầu tư nước ngoài ổn định là những “điểm tựa” quan trọng giúp giảm bớt các cú sốc từ bên ngoài.
Thế nhưng, diễn biến lạm phát trở nên phức tạp hơn trong tháng này, bởi sự leo thang căng thẳng giữa Washington và Tehran sau thỏa thuận tạm thời hồi giữa tháng 6. Kết quả là, giá dầu đã tăng hai con số trong tuần này, với giá dầu thô Brent tương lai tăng hơn 11%.
Áp lực lạm phát gia tăng đã củng cố kỳ vọng của thị trường rằng, Fed sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, thậm chí còn được dự báo thắt chặt hơn trước. Ông Jung Hyo Chang, Giám đốc phụ trách mảng giao dịch ngoại hối và phái sinh (Ngân hàng Shinhan Việt Nam) cho rằng, Fed đã giữ nguyên lãi suất mục tiêu trong cuộc họp tháng 3/2026 ở mức 3,5-3,75%
Ông Jung Hyo Chang cũng nhấn mạnh, bất định của triển vọng kinh tế vẫn ở mức cao và sẽ tiếp tục phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Đây là tín hiệu cho thấy, Fed chưa vội nới lỏng trong ngắn hạn, nhất là khi vẫn phải theo dõi tác động của giá năng lượng và các chỉ báo kinh tế vĩ mô chủ chốt liên quan đến chiến sự ở Trung Đông.
Tỷ giá được kỳ vọng ổn định
Ông Jung Hyo Chang cho rằng, việc quản lý tỷ giá năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) là một bài toán đầy thách thức, khi USD có xu hướng tăng giá trên toàn cầu. NHNN tiếp tục mục tiêu kiềm chế biến động mạnh của tỷ giá để ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Cơ chế tỷ giá trung tâm với biên độ ±5% vẫn là công cụ chủ đạo.
Đà suy yếu của VND được đánh giá là tất yếu do tác động từ thuế quan Mỹ và xung đột tại Trung Đông. NHNN dự kiến duy trì mức mất giá của VND quanh ngưỡng 3%/năm. Dự báo tỷ giá có thể tăng lên mức 26.500 VND/USD vào cuối năm 2026 và chạm mốc 26.550 VND/USD vào quý I/2027.
Tuy nhiên, theo ông Chang, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, dòng vốn đầu tư nước ngoài ổn định là những “điểm tựa” quan trọng giúp giảm bớt các cú sốc từ bên ngoài. Điều này có nghĩa, dư địa điều hành của NHNN vẫn có, nhưng sẽ phải linh hoạt, thận trọng hơn.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore) cho rằng, với lạm phát tổng thể bình quân đạt 4,38% và lạm phát cơ bản đạt 4,12% trong 6 tháng đầu năm 2026 - đều dao động quanh ngưỡng điều hành 4,5% của Chính phủ Việt Nam, thì áp lực lạm phát hiện không còn đáng lo ngại như một tháng trước đó.
Ông Kin nhận định, dù có nhiều dư địa linh hoạt hơn trong chính sách, NHNN nhiều khả năng sẽ tránh cả việc thắt chặt mạnh tay lẫn nới lỏng quá sớm. Việc tăng lãi suất điều hành sẽ khó phát huy hiệu quả đáng kể đối với loại lạm phát xuất phát từ phía cung, như giá năng lượng hay chi phí nhập khẩu đầu vào.
Ngược lại, việc cắt giảm lãi suất cũng khó có cơ sở khi lạm phát vẫn đang ở gần ngưỡng mục tiêu điều hành. Do đó, kịch bản hợp lý nhất là NHNN tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm 2026.
Thực tế, trên thị trường ngoại hối, VND đã cho thấy khả năng chống chịu ấn tượng trong tháng 6/2026, bất chấp sự suy yếu trên diện rộng của các đồng tiền châu Á trong bối cảnh thị trường điều chỉnh kỳ vọng theo hướng Fed sẽ duy trì lập trường cứng rắn hơn. Tỷ giá hầu như không thay đổi, duy trì quanh mức 26.300 VND/USD và dao động trong biên độ rất hẹp từ 26.278 đến 26.348 VND/USD.
Cơ chế điều hành tỷ giá của NHNN tiếp tục phát huy hiệu quả trong neo giữ tỷ giá, phản ánh cách tiếp cận thận trọng và linh hoạt, để kiểm soát áp lực giảm giá của đồng nội tệ, mà không gây ra biến động bất thường trên thị trường. NHNN tăng tỷ giá trung tâm thêm 11 VND, lên 25.254 VND/USD ngày 17/7. Dù tỷ giá trung tâm tăng gần 50 VND/USD trong 10 ngày qua, giá USD niêm yết tại nhiều ngân hàng lại có xu hướng giảm, trái với diễn biến thường thấy trước đây.
Trong trung hạn, các nhà phân tích UOB vẫn duy trì quan điểm VND sẽ tương đối ổn định, nhờ các yếu tố nền tảng tích cực và NHNN tiếp tục giữ tỷ giá trong biên độ giao dịch cho phép. Bên cạnh đó, khả năng chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026 có thể tạo thêm động lực hỗ trợ dòng vốn đầu tư gián tiếp.
Nhìn chung, UOB tiếp tục duy trì dự báo tỷ giá có xu hướng giảm dần theo thời gian, ở mức 26.500 VND/USD trong quý III/2026; 26.400 VND/USD trong quý IV/2026; 26.300 VND/USD trong quý I/2027; 26.100 VND/USD quý II/2027.
Thách thức lớn nhất không nằm ở việc VND tăng hay giảm bao nhiêu, mà ở khả năng kiểm soát biến động, tránh để cú sốc tỷ giá làm tổn thương ổn định vĩ mô và hệ thống tài chính trong một bối cảnh dư địa chính sách không còn rộng như trước.