Mùa đại hội đồng cổ đông của các DN niêm yết đang đến gần, bên cạnh các thông tin về kết quả kinh doanh, kế hoạch triển khai dự án… thì điều cổ đông trông chờ nhất là quyết định chi trả cổ tức. Thế nhưng, nhiều DN sẽ “lỡ” kế hoạch chi trả cổ tức năm 2012 cho cổ đông.
Không trả cổ tức
Năm 2012, trước nhiều khó khăn khách quan của nền kinh tế cùng các yếu tố chủ quan của DN, nhiều DN không hoàn thành kế hoạch kinh doanh, thậm chí thua lỗ, dẫn đến tình trạng DN không còn tiền để chi trả cổ tức theo kế hoạch ĐHCĐ đã thông qua.
Theo tìm hiểu của ĐTCK, tính đến thời điểm hiện tại, một số DN đã “lên kế hoạch” không trả cổ tức năm 2012 cho cổ đông, nhiều DN khác đến thời điểm này vẫn còn nợ cổ tức 2011, thậm chí nợ cổ tức của năm 2010.
PVC, VCR, SDA, TKC, MCG... “khất” cổ tức
Chưa tính đến chuyện trả cổ tức 2012, CTCP Đầu tư hạ tầng và đô thị Dầu khí (PVC) còn lùi thời hạn trả cổ tức năm 2011 sang tận tháng 6/2013. Đây là lần “trì hoãn” thứ 3 và theo giải thích của PVC là hiện nay, một số khoản nợ khách hàng chuyển trả chưa về kịp tài khoản như cam kết, nên Công ty chưa thu xếp được nguồn tiền để thanh toán cổ tức. CTCP Đầu tư và Phát triển du lịch Vinaconex (VCR) thậm chí còn chưa trả cổ tức cho cổ đông từ năm 2010 và gia hạn sang tháng 3/2013 mới thanh toán món “nợ” này. Với những DN chưa trả xong cổ tức 2010, 2011 thì cổ đông cũng đừng mong ngóng cổ tức 2012!
Bà Đặng Thị Thường, Phó tổng giám đốc CTCP Simco Sông Đà (SDA) cho biết, hiện Công ty đang cố gắng để trả phần cổ tức còn nợ trong năm 2011 cho cổ đông, còn năm 2012 vì nhiều khả năng không có lợi nhuận nên Công ty đành phải “khất” cổ đông.
Trước đó, cùng với việc điều chỉnh giảm kế hoạch kinh doanh 2012, CTCP Xây dựng và Kinh doanh địa ốc Tân Kỷ (TKC) cho biết, Công ty sẽ không trả cổ tức năm 2012 với tỷ lệ 10% như kế hoạch đã được ĐHCĐ năm 2012 thông qua. CTCP Cơ điện và Xây dựng Việt Nam (MCG) cũng cho biết, năm 2012 Công ty có lãi, nhưng là con số rất “khiêm tốn”. Sau khi phân phối vào các quỹ theo quy định, Công ty buộc phải lên kế hoạch… không chi trả cổ tức năm 2012. Danh sách DN nói “không” với cổ tức 2012 sẽ được nối dài khi mùa ĐHCĐ chính thức vào “vụ”. Thực tế này sẽ được lãnh đạo DN giải trình với cổ đông ra sao trong mùa ĐHCĐ?
Chế tài nào buộc DN trả cổ tức?
Ngoài quan tâm đến hiệu quả kinh doanh của DN, từ trước đến nay, cổ tức là yếu tố quan trọng bậc nhất khi nhà đầu tư cân nhắc đầu tư vào DN. Chính vì vậy, đối với những DN đã thông qua kế hoạch trả cổ tức, nhưng sau đó hoặc không trả cho cổ đông, hoặc gia hạn, chây ỳ thì cổ đông phải làm như thế nào?
Hàng trăm cổ đông của một DN đang niêm yết trên sàn HNX rất sốt ruột khi đến thời điểm này họ vẫn chưa nhận được cổ tức năm 2010 bằng cổ phiếu. Trong khi đó, tại thời điểm DN công bố tức bằng cổ phiếu, giá cổ phiếu khoảng 10.000 đồng/CP, nhưng hiện nay chỉ còn hơn 3.000 đồng/CP. Bức xúc hơn nữa là dù đã quá thời hạn thanh toán cổ tức, nhưng cổ đông không nhận được bất cứ thông tin nào giải thích về tình trạng này từ phía DN.
Trong một cuộc trao đổi gần đây với ĐTCK, ông Phạm Kinh Luân, chuyên gia chứng khoán cho rằng, về lý thuyết, DN đưa ra tỷ lệ trả cổ tức là dựa vào kết quả kinh doanh và lợi nhuận giữ lại và việc này được ĐHCĐ thông qua hàng năm. Việc chốt thời hạn trả được quyết định khi hoạt động kinh doanh trong kỳ đã được thực hiện xong, do vậy, các DN hoàn toàn có khả năng trả cổ tức và không có lý gì đến thời điểm hiện nay, vẫn còn nhiều DN nợ cổ tức 2010, 2011.
Nhiều ý kiến cho rằng, các DN xin lùi thời hạn trả cổ tức rõ ràng là gặp vấn đề về dòng tiền. Đó là trường hợp DN mặc dù trong báo cáo kết quả kinh doanh có lãi, nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và từ hoạt động tài chính bị âm, nghĩa là tình trạng tài chính của DN “bất thường”.
Một số ý kiến nêu quan điểm, cần sớm có quy định rõ ràng về thời hạn DN phải trả cổ tức cho cổ đông, nếu không, cần có các chế tài xử phạt DN khi chậm trả cổ tức. Khi chưa có các chế tài để xử phạt, chí ít cũng cần có quy định buộc DN phải công bố thông tin một cách rõ ràng về việc chậm/không trả cổ tức cho cổ đông.