Kiến nghị từ nhà đầu tư
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Bùi Quang Vinh, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhấn mạnh, đây là hội thảo chính thống tầm quốc gia đầu tiên tại Việt Nam đi sâu phân tích các ảnh hưởng của đợt thảm họa động đất, sóng thần vừa qua đối với nền kinh tế Nhật Bản nói riêng và kinh tế thế giới nói chung. Trên cơ sở đó, Chính phủ Việt Nam sẽ có những định hướng chính sách thúc đẩy hợp tác về nhiều mặt giữa hai nước trong thời gian tới, qua đó giúp Việt Nam chủ động đón đầu làn sóng đầu tư mới từ Nhật Bản.
Ông Yasuaki Tanizaki, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam cho biết, xu hướng DN Nhật Bản tăng đầu tư ra nước ngoài, trong đó Việt Nam là điểm đến ưu tiên hàng đầu đang được khẳng định. Nhiều DN đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực: điện tử, bán lẻ, công nghiệp phụ trợ… Một số DN sản xuất linh kiện phục vụ cho ngành công nghiệp ô tô đang hoạt động tại Trung Quốc vừa có ý định chuyển cơ sở sản xuất sang Việt Nam để tận dụng các chính sách ưu đãi đầu tư, cũng như các lợi thế về nguồn nhân lực dồi dào, có chất lượng, giá cạnh tranh.
Ông Hasegawa, Tổng biên tập Thời báo kinh tế điện tử Nikkei cho hay, kết quả điều tra qua Trang trực tuyến kinh doanh của Báo trên 346 người cho thấy, Việt Nam được xếp thứ nhất tại châu Á về mức độ hấp dẫn khi đặt cơ sở sản xuất, trên cả Ấn Độ, Thái Lan. Tuy nhiên, các DN Nhật Bản cũng nhận diện một số điểm yếu của môi trường đầu tư Việt Nam, thể hiện qua cơ sở hạ tầng yếu kém, khó tuyển nhân sự quản lý, khung pháp lý thiếu minh bạch.
Đi sâu phân tích về tình trạng thiếu rõ ràng của các quy định pháp lý, bà Hikaru Oguchi, đại diện Công ty Luật Nishimura & Asahi - chuyên tư vấn pháp lý cho các DN Nhật Bản khi đầu tư vào Việt Nam cho rằng, lý do khiến nhiều quy định pháp lý chưa rõ ràng là bởi hệ thống pháp lý đang chạy theo sự tăng trưởng kinh tế, nên thường xuyên được sửa đổi. Điều này khiến DN lo lắng, bởi không biết có vi phạm luật hay không, vì luật thay đổi liên tục. Một số quy định được nêu cụ thể trong luật, nhưng không được áp dụng thống nhất giữa các cấp quản lý.
Gợi mở chính sách
Muốn tăng thu hút DN Nhật Bản vào đầu tư, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Giám đốc Học viện Chính trị Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, Việt Nam cần thực hiện tốt Sáng kiến chung Việt Nam - Nhật Bản về cải thiện môi trường đầu tư. Chú trọng giải quyết triệt để tình trạng cắt điện, đình công bất hợp pháp và những yếu kém về cơ sở hạ tầng. Hình thành các khu công nghiệp chuyên sâu về sản xuất chế tạo, để thu hút DN Nhật Bản vào đầu tư. Đặc biệt, nghiên cứu chính sách ưu đãi riêng, cơ chế đặc thù để thu hút vốn đầu tư từ Nhật Bản. Trong đó, tạo lập diễn đàn trao đổi thông tin định kỳ giữa DN Nhật Bản với cơ quan quản lý của Việt Nam, nhất là ở cấp địa phương, để đáp ứng nhu cầu thông tin của cả hai phía, trên cơ sở đó có chính sách thu hút đầu tư thiết thực.
Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, sắp tới, Bộ Công thương sẽ chủ động phối hợp với các bộ, ngành liên quan triển khai một số hoạt động hỗ trợ DN Nhật Bản tham gia phát triển ngành công nghiệp cơ khí chính xác và điện tử tại Hải Phòng và Bà Rịa - Vũng Tàu theo định hướng của Chính phủ. Bộ cũng sẽ xem xét thành lập Hội đồng tư vấn để sớm đưa ra các chính sách mang tính đột phá về phát triển công nghiệp phụ trợ dựa trên cơ sở tính toán nhu cầu thu hút đầu tư của Việt Nam, cũng như khả năng tham gia của các DN Nhật Bản.
"Ngoài nghiên cứu để có giải pháp tăng thu hút các DN Nhật Bản tham gia đầu tư vào Khu công nghệ cao Hoà Lạc, Bộ Công thương cũng sẽ hình thành cơ chế tạo thuận lợi cho phát triển các khu công nghiệp chuyên sâu thông qua cơ chế hợp tác công - tư để cung cấp mặt bằng, cũng như hạ tầng khu công nghiệp đạt tiêu chuẩn, với chi phí thấp nhất để thu hút DN Nhật Bản vào đầu tư phát triển công nghiệp phụ trợ", ông Anh nói.