“Mỹ gia tăng xuất khẩu dầu bằng đường biển từ Mỹ và Trung Quốc giảm nhập khẩu dầu đã hấp thụ 9,3 triệu thùng/ngày trong tổng số mức giảm 12,3 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm ngoái đối với nguồn cung tại Trung Đông, giúp phần còn lại của thế giới giảm bớt tác động từ cú sốc nguồn cung", báo cáo của Morgan Stanley cho biết.
Giám đốc điều hành của JPMorgan Chase, Jamie Dimon cho biết, những thay đổi trong xuất khẩu của Mỹ và nhập khẩu của Trung Quốc có thể là lý do tại sao cuộc xung đột không gây ra tác động nghiêm trọng đối với giá dầu. Trong khi tác động của cuộc xung đột ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn, nhưng ngày mà nó "trở thành thảm họa" đã bị đẩy lùi xa hơn.
Morgan Stanley cho biết, nguồn cung trên thị trường dầu mỏ đã mất gần 1 tỷ thùng do ảnh hưởng của xung đột, nhưng ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại ngay lập tức, thị trường vẫn sẽ mất thêm 1 tỷ thùng nữa trong thời gian cần thiết để bình thường hóa chuỗi cung ứng.
"Việc đây là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ không phải là phóng đại hay gây tranh cãi”, báo cáo cho biết.
Giá dầu Brent hiện giao dịch quanh mức 108 USD/thùng trong khi giá dầu WTI ổn định ở mức gần 102 USD/thùng. Giá dầu hiện cao hơn nhiều so với mức trước xung đột, nhưng đã giảm so với mức đỉnh gần đây.
Trong khi đó, giá dầu trong thời gian này hiện tương đối ổn định so với các đợt tăng đột biến trước đây do những gián đoạn ít nghiêm trọng hơn đối với dòng chảy dầu toàn cầu.
"Giá dầu Brent giao dịch trên 100 USD/thùng trong suốt bốn năm từ 2011 đến 2014, và đạt mức 130 USD/thùng vào tháng 3/2022 trong một sự gián đoạn nhỏ hơn nhiều so với sự gián đoạn hiện đang diễn ra… Giá dầu đã tăng, nhưng vẫn không đạt đến mức của năm 2022 - một sự gián đoạn nhỏ hơn nhiều so với hiện tại”, báo cáo của Morgan Stanley cho biết.
Theo quan điểm của Morgan Stanley, những lời giải thích rõ ràng nhất cho biến động tương đối ổn định của thị trường dầu mỏ hiện tại là do thị trường có nguồn cung dầu dư thừa mạnh mẽ trước khi xung đột Trung Đông diễn ra và các nhà đầu tư đang tính toán đến một giải pháp sẽ sớm được đưa ra.
Các chiến lược gia Morgan Stanley cũng cho rằng những lý do rõ ràng hơn đằng sau việc giá dầu tăng cao tương đối chậm bất chấp sự gián đoạn thị trường lịch sử đang diễn ra là do hoạt động giao dịch từ hai cường quốc toàn cầu là Mỹ và Trung Quốc. Trong khi Mỹ tăng xuất khẩu ròng thì Trung Quốc đã giảm nhập khẩu ròng, tạo ra sự cân bằng trong thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Morgan Stanley đã xem xét dữ liệu theo dõi tàu chở dầu và nhận thấy rằng sự cân bằng vận chuyển đường biển toàn cầu thực tế đã nới lỏng gần đây nhờ hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu ở Mỹ và Trung Quốc.
Mỹ thúc đẩy xuất khẩu dầu
Bên ngoài Trung Đông, các quốc gia sản xuất dầu mỏ do Mỹ dẫn đầu đã tăng xuất khẩu dầu qua đường biển mạnh hơn dự kiến.
Các chiến lược gia Morgan Stanley đã so sánh dữ liệu xuất khẩu trong giai đoạn từ ngày 8/4 đến 8/5 với cùng kỳ năm 2025 và nhận thấy xuất khẩu ròng của ẢRập Xê Út, UAE, Kuwait, Iraq, Iran, Qatar và Bahrain đã giảm tổng cộng 12,3 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, mức sụt giảm này đã được bù đắp một phần nhờ các nhà sản xuất khác tăng xuất khẩu thêm khoảng 5,5 triệu thùng/ngày trong cùng giai đoạn. Trong đó, Mỹ đóng vai trò lớn nhất khi riêng nước này tăng xuất khẩu khoảng 3,8 triệu thùng/ngày.
"Sự bù trừ ở chiều xuất khẩu chủ yếu là câu chuyện của một quốc gia duy nhất là Mỹ”, báo cáo cho biết.
Ngoài ra, các quốc gia xuất khẩu dầu khác cũng đã tăng xuất khẩu, nhưng với số lượng nhỏ hơn. Canada là nước đóng góp lớn thứ hai với 0,4 triệu thùng/ngày, tiếp theo là Argentina và Venezuela, mỗi nước đóng góp 0,2 triệu thùng/ngày.
Trung Quốc giảm nhập khẩu dầu
Về phía cầu, một số nước nhập khẩu dầu đã cắt giảm lượng nhập khẩu ròng, đặc biệt là Trung Quốc.
So với cùng kỳ năm 2025, các quốc gia thường xuyên nhập khẩu dầu đã cắt giảm lượng nhập khẩu ròng bằng đường biển khoảng 10,9 triệu thùng/ngày trong năm 2026 — mức giảm còn lớn hơn cả mức suy giảm của nguồn cung xuất khẩu ròng.
Diễn biến này cho thấy đã có sự sụt giảm nhu cầu, có thể do người mua trì hoãn việc mua hàng vì kỳ vọng eo biển Hormuz sẽ sớm mở cửa trở lại.
Chỉ riêng Trung Quốc đã chiếm một nửa mức giảm nhập khẩu. Nước này nhập khẩu khoảng 14 triệu thùng/ngày một năm trước, nhưng hiện nay chỉ nhập khẩu khoảng 8,5 triệu thùng/ngày.
Morgan Stanley nhận định quy mô của sự điều chỉnh này là “đáng chú ý” và họ cho rằng đây là yếu tố quan trọng nhất giúp lý giải diễn biến hiện tại của thị trường dầu mỏ.
Ngoài ra, còn có các dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang sở hữu lượng dự trữ dầu khá dồi dào và hiện có thể đang sử dụng nguồn dự trữ này khi giảm nhập khẩu.
Không chỉ Trung Quốc, nhiều quốc gia châu Á khác cũng đang giảm nhập khẩu dầu. Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Singapore đã giảm tổng cộng khoảng 3,9 triệu thùng/ngày, trong khi châu Âu và các nhà máy lọc dầu khác chiếm phần cắt giảm còn lại khoảng 1,5 triệu thùng/ngày.