Theo thống kê của NHNN, dư nợ tín dụng tiêu dùng đã tăng ở mức 11,6% so với đầu năm. Việc các ngân hàng cố gắng đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng khá dễ hiểu, loại hình cho vay này không bị khống chế trần lãi suất như cho vay doanh nghiệp, nếu đảm bảo kiểm soát rủi ro thì lợi nhuận thu từ hoạt động này sẽ không nhỏ.
Tín dụng tiêu dùng ở đây thường được hiểu là cho vay các nhu cầu tài chính của cá nhân, nổi bật tại các ngân hàng hiện nay là cho vay mua nhà, đất trả góp, vay mua ô tô, và cả vay buôn bán nhỏ của các tiểu thương… Tốc độ được đẩy nhanh khiến cơ quan quản lý quan ngại về khả năng kiểm soát rủi ro, dẫn đến yêu cầu phải kiểm tra rà soát. Tuy nhiên, phản ứng của các ngân hàng cho thấy họ đều đã lường tới vấn đềnày trên cơ sở thận trọng.
Ông Cao Văn Đức, Tổng giám đốc Ngân hàng Việt Nam Thương Tín (VietBank) cho rằng, tiêu dùng là động lực phát triển kinh tế, hiện nay việc kích cầu tạo thuận lợi cho NH và khách hàng trong việc phát triển sản phẩm vay tiêu dùng. Tuy nhiên, theo ông Đức, trong bối cảnh hiện nay thì không chỉ cho vay tiêu dùng mà tất cả các khoản vay khác đều phải đặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu.
Tỷ lệ tín dụng tiêu dùng tại VietBank tính đến cuối tháng 5/2009 chiếm 12% tổng dư nợ của NH. Hiện VietBank đang cung cấp cho khách hàng các sản phẩm tín dụng tiêu dùng như cho vay mua ôtô, cho vay xây dựng, sửa chữa nhà, cho vay mua nhà, cho vay tiêu dùng tín chấp với lãi suất cạnh tranh. Hạn mức cấp vốn cao nhất là 8 tỷ đồng, lãi suất phổ biến ở mức 10,5%/năm.
Theo ông Đức, tín dụng tiêu dùng được Ngân hàng xác định duy trì ở mức hợp lý, khách hàng có nhu cầu vay phải cam kết sử dụng đúng mục đích, không sử dụng vào đầu tư chứng khoán.
“Những trường hợp phát hiện mục đích không rõ ràng chúng tôi sẵn sàng từ chối để tránh những rủi ro không đáng có. Thế nhưng, trên thực tế hiện nay để kiểm soát được dòng tiền chảy vào đâu khi NH đã trao về tay khách hàng cũng không hẳn là điều dễ dàng”, ông Đức nói.
Ông Đàm Thế Thái, Giám đốc Khối khách hàng cá nhân Ngân hàng An Bình (ABBank) cũng cho rằng, với tỷ lệ dư nợ tín dụng tiêu dùng của NH tính đến cuối tháng 5/2009 chiếm khoảng 20% trên tổng dư nợ cũng chưa hẳn là cao. Hiện ABBank đẩy mạnh mảng tín dụng cho vay mua nhà, đất trả góp. NH có thể đáp ứng 90% nhu cầu vốn của khách hàng cá nhân, với lãi suất 1%/tháng và phải có tài sản đảm bảo. Theo đánh giá của ông Thái, động thái trên của NHNN sẽ khiến các NH thận trọng hơn trong cho vay tiêu dùng. Song ông cũng cho biết, hiện NH vẫn kiểm soát chặt.
Theo đánh giá của ông Trần Minh Khoa, Giám đốc Khối khách hàng cá nhân Eximbank, mặc dù đã được áp dụng mức lãi suất thỏa thuận, nhưng nếu áp dụng mức lãi suất quá cao sẽ gây không ít khó khăn cho người vay. Bên cạnh đó, nếu nới lỏng các điều kiện tín dụng hoặc cạnh tranh không mấy lành mạnh trong cuộc đua mở rộng tín dụng tiêu dùng sẽ khó tránh khăn và NH đã phần nào nhận thức được điều này.
Tại Eximbank, lãi suất cho vay tiêu dùng cũng chỉ dao động 10,5 - 12%/năm, đây cũng là mức lãi suất cho vay phổ biến của nhiều NH hiện nay.
Theo đánh giá chung, lượng khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn mà các NH tiếp cận trong thời gian qua là không nhỏ. Tuy nhiên, việc mở rộng và tăng trưởng tín dụng cá nhân nói riêng và tín dụng nói chung kèm theo yêu cầu phải kiểm soát chặt rủi ro trong lúc này cũng không hẳn dễ dàng đối với NH. Việc thẩm định các nhu cầu vay vốn chỉ là yếu tố đầu vào, việc kiểm soát sử dụng vốn đối với đặc thù khách hàng đông, vay số lượng nhỏ là một điều không đơn giản.