Ông đánh giá như thế nào về thị trường CTTC Việt Nam ?
CTTC là hoạt động tín dụng trung và dài hạn, thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê và bên thuê. Đối tượng phục vụ của CTTC là DNVVN, lĩnh vực mà các ngân hàng thương mại mới chỉ đáp ứng một phần. Hiện nay, ở Việt Nam có hàng ngàn DNVVN, trong thời gian tới, có hàng chục ngàn DN sẽ ra đời. Đây chính là đối tượng phục vụ của CTTC. Ở Việt Nam hiện nay mới chỉ có 12 DN CTTC (8 DN Việt Nam và 4 DN có vốn đầu tư nước ngoài). Tuy nhiên, hoạt động CTTC đã góp phần cùng với các ngân hàng thương mại giúp các DN, đặc biệt là DNVVN đổi mới công nghệ, đầu tư chiều sâu. Theo cam kết WTO, việc mở cửa, hội nhập trong lĩnh vực CTTC sẽ dẫn đến nhiều công ty và tập đoàn kinh tế nước ngoài tham gia thị trường này tại Việt Nam . Vì vậy, đây sẽ là thị trường phát triển nhanh chóng và cũng là thách thức đối với các công ty CTTC trong nước.
Mặc dù rất tiềm năng nhưng lại ít DN tham gia, phải chăng CTTC là hoạt động có nhiều rủi ro?
Nói như vậy cũng không hoàn toàn chính xác. Thực ra, hoạt động kinh doanh của DN trong nền kinh tế thị trường có nhiều rủi ro cả về chủ quan lẫn khách quan. Về chủ quan, khả năng cạnh tranh của DN Việt Nam còn thấp (như trong giá cả, chất lượng, thời gian giao hàng...). Về khách quan, yếu tố thị trường còn phụ thuộc rất nhiều vào nước ngoài. Do đó, tín dụng ngân hàng cũng như tín dụng CTTC phụ thuộc nhiều vào rủi ro của các DN.
Lĩnh vực CTTC mới được phát triển ở nước ta hơn 10 năm, so với tín dụng ngân hàng còn rất trẻ, nhưng đã đáp ứng được một phần vốn cho nền kinh tế, dư nợ CTTC năm 2007 tăng trên 50% so với năm 2006. Hiện DN chưa tham gia nhiều vào thị trường CTTC, hạn chế này ở cả từ hai phía. Đối với DN có nhu cầu vốn kinh doanh nhưng chưa tiếp cận với nguồn tín dụng CTTC, vì đây là lĩnh vực còn khá mới mẻ nên chưa nắm hết được những lợi thế và ưu việt của CTTC. Mặt khác, công ty CTTC chưa quan tâm đúng mức đến việc quảng bá, giới thiệu và chưa tích cực tìm đến đối tác trong kinh doanh.
Tuy nhiên, hoạt động CTTC với những cơ chế đặc thù, đã đáp ứng phần quan trọng nhu cầu về vốn của các DNVVN, trong khi điều kiện vay vốn của ngân hàng có những cơ chế mà không phải DN nào cũng đáp ứng được, như tiềm lực kinh tế, thế chấp tài sản...
Hiện nay, hành lang pháp lý cho hoạt động CTTC đã đầy đủ, thưa ông?
Hoạt động CTTC đang trong quá trình phát triển. Với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực này, trong thời điểm hiện tại có thể nói là tương đối đầy đủ. Khi hoạt động CTTC phát triển thì luật pháp cũng sẽ phát triển để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp.
Tuy nhiên, Dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) sửa đổi có một số điểm liên quan đến lĩnh vực CTTC, đại diện các công ty CTTC, Hiệp hội CTTC Việt Nam xin có một số ý kiến tham gia.
Trước hết là về hoàn thuế GTGT. Trong tín dụng ngân hàng, khi DN vay vốn ngân hàng để mua máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển thì DN đó được khấu trừ thuế GTGT ngay sau khi hoàn thành việc mua bán tài sản, nhưng DN thuê tài sản thông qua nghiệp vụ CTTC thì máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển đó lại phải khấu trừ thuế GTGT trong suốt cả thời gian thực hiện hợp đồng CTTC, nghĩa là DN phải vay cả thuế GTGT kéo dài suốt thời gian trả nợ, có thể từ 5 - 7 năm và như vậy, chi phí tài chính mà DN phải chịu thêm một khoản không đáng có. Vì vậy, đối với Luật Thuế GTGT (sửa đổi), đề nghị cho các DN thuê tài chính được khấu trừ ngay thuế GTGT sau khi ký kết hợp đồng CTTC .
Thứ hai, xin được miễn thuế GTGT trong trường hợp đặc thù. Trong nghiệp vụ CTTC có dịch vụ mua và cho thuê lại; ví dụ: DN có tài sản nhưng vì thiếu vốn lưu động, hoặc muốn đổi mới thiết bị thì DN có thể bán tài sản đó cho công ty CTTC và công ty CTTC sẽ cho DN này thuê lại chính tài sản đó, hết thời hạn hợp đồng, DN được nhận quyền sở hữu tài sản đó (chỉ phải trả phí chuyển quyền sở hữu). Đây thực chất không phải là hoạt động kinh doanh mua bán sinh lời, mà chính là hình thức tín dụng CTTC. Hiện nay, dịch vụ này đang phải chịu thuế GTGT 10% (đối với máy móc, thiết bị...).
Nhằm tạo điều kiện cho hoạt động CTTC phát triển, đặc biệt trong việc tháo gỡ khó khăn về vốn đối với DNVVN, đề nghị để dịch vụ CTTC được nằm trong danh mục không chịu thuế GTGT.